Η συμπλήρωση 52 ετών από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο συνοδεύεται και φέτος από έντονο συμβολισμό, καθώς η διέλευση ελληνικών μαχητικών αεροσκαφών πάνω από τη Λάρνακα και άλλες περιοχές της ελεύθερης Κύπρου εκπέμπει μήνυμα αποτροπής, ετοιμότητας και ενότητας μεταξύ Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας.

Για τους πολίτες της Κύπρου, ο ήχος των αεροσκαφών δεν περιορίζεται στη διάσταση μιας στρατιωτικής δραστηριότητας ή ενός εθιμοτυπικού χαιρετισμού. Αντίθετα, λειτουργεί ως έμπρακτη επιβεβαίωση της κοινής αμυντικής θωράκισης των δύο χωρών και της ασφάλειας που απορρέει από τη στενή συνεργασία τους.

Το μήνυμα της επετείου

Η φετινή επέτειος συνδέεται με τέσσερις βασικούς άξονες. Την επιβεβαίωση του δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, την ενίσχυση του ηθικού των πολιτών της Κυπριακής Δημοκρατίας, την απόδοση τιμής στους πεσόντες και στους αγνοουμένους της κυπριακής τραγωδίας, καθώς και τη διατήρηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας, εκπέμποντας μήνυμα σταθερότητας και αποτροπής σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωπολιτικά περιοχή.

Το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα ως απάντηση στις τουρκικές προκλήσεις

Η ενεργοποίηση του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος Ελλάδας – Κύπρου προβάλλεται ως η κεντρική απάντηση της Αθήνας απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, Αθήνα και Λευκωσία προχωρούν στην ενεργοποίηση του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, με στόχο την αντιμετώπιση της αυξανόμενης τουρκικής επιθετικότητας τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και στο Αιγαίο, εις βάρος της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι, παρότι το Δόγμα λειτουργεί άτυπα, εξακολουθεί να εφαρμόζεται, ενώ η αμυντική συνεργασία των δύο χωρών χαρακτηρίζεται ότι βρίσκεται σε ακόμη υψηλότερο επίπεδο σε σχέση με την περίοδο κατά την οποία το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα αποτελούσε επίσημη κρατική πολιτική Ελλάδας και Κύπρου.

Η συγκεκριμένη στρατηγική επιλογή επαναφέρει στο προσκήνιο την κοινή αμυντική γραμμή των δύο κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενισχύοντας την αποτρεπτική τους παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την περαιτέρω ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας και τον εκσυγχρονισμό κρίσιμων υποδομών, με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της Κυπριακής Δημοκρατίας απέναντι σε εναέριες και ασύμμετρες απειλές.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται από τη Λευκωσία η σταθερή στάθμευση ελληνικών μαχητικών αεροσκαφών Rafale στην Κύπρο, ενώ παράλληλα επισημαίνεται ο κομβικός ρόλος που εξακολουθεί να διαδραματίζει η ΕΛΔΥΚ.

Παράλληλα, προτεραιότητα δίνεται στην προμήθεια σύγχρονων αντιαεροπορικών και αντιπυραυλικών συστημάτων, όπως οι πύραυλοι EXOCET και Mistral, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας έναντι εναέριων απειλών.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται ακόμη η αναβάθμιση κρίσιμων ναυτικών και αεροπορικών βάσεων στην Κύπρο, ώστε να είναι σε θέση να υποστηρίξουν διευρυμένες επιχειρησιακές δραστηριότητες.

Την ίδια στιγμή, υλοποιούνται κοινές στρατιωτικές δραστηριότητες και ασκήσεις μεγάλης κλίμακας, όπως η άσκηση «Νικηφόρος», με τη συμμετοχή μονάδων από την Ελλάδα.

Η ευρωπαϊκή διάσταση της άμυνας

Η αμυντική θωράκιση της Κυπριακής Δημοκρατίας υποστηρίζεται παράλληλα και από ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται, σε επίπεδο σεναρίων για την ασφάλεια της Κύπρου, η αξιοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως προβλέπεται στο Άρθρο 42.7.

Παράλληλα, η συζήτηση για την άμεση επιχειρησιακή ετοιμότητα του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος έχει ενταθεί ιδιαίτερα μετά από περιφερειακά περιστατικά αστάθειας στην ευρύτερη περιοχή, τα οποία έθεσαν σε αυξημένη ετοιμότητα τα επιτελεία σε Αθήνα και Λευκωσία για την αντιμετώπιση σύγχρονων απειλών.