Σε μια κίνηση με ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα για τις εξελίξεις στο Κυπριακό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τον διορισμό του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της, Ραφαέλε Φίτο, ως νέου Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κυπριακό. Η απόφαση σηματοδοτεί την ενίσχυση της ευρωπαϊκής εμπλοκής στις προσπάθειες επανέναρξης των διαπραγματεύσεων, ενώ έγινε δεκτή με ιδιαίτερη ικανοποίηση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει στην ανακοίνωσή της ότι ο Ραφαέλε Φίτο, ο οποίος είναι Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Κομισιόν με αρμοδιότητα τα θέματα Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων, αναλαμβάνει πλέον και τον ρόλο του Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κυπριακό.

Όπως αναφέρεται, στο πλαίσιο των νέων του καθηκόντων θα συνεργάζεται στενά με την Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για την Κύπρο, Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ, συμβάλλοντας στις προσπάθειες που διεξάγονται υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Στην ανακοίνωση σημειώνεται ότι:

«Ο διορισμός αυτός αντικατοπτρίζει την ισχυρή δέσμευση της Επιτροπής για την επανένωση της Κύπρου, με στόχο την επίτευξη μιας λειτουργικής και βιώσιμης συνολικής διευθέτησης σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και σύμφωνα με τις αρχές, τις αξίες και τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Παράλληλα, διευκρινίζεται πως:

«Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος Φίτο θα συνεργαστεί με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και τους συνομιλητές για να προετοιμάσει το έδαφος για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και να υποστηρίξει μια συνολική και διαρκή λύση, μεταξύ άλλων μέσω της οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων μερών και των συνομιλητών».

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ακόμη ότι ο Ραφαέλε Φίτο διαθέτει μακρά εμπειρία σε ζητήματα ευρωπαϊκής διακυβέρνησης, θεσμικού διαλόγου και περιφερειακής συνεργασίας, στοιχεία που αναμένεται να αξιοποιηθούν για την υποστήριξη των προσπαθειών επίλυσης του Κυπριακού.

Σημειώνεται ότι, ακόμη και πριν από τον επίσημο διορισμό του, ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Κομισιόν είχε ήδη αρμοδιότητες που σχετίζονταν με το Κυπριακό. Βάσει της επιστολής εντολής που είχε λάβει από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την 1η Δεκεμβρίου 2024, παρακολουθούσε τις δράσεις που συνδέονται με τη διευκόλυνση της επανένωσης της Κύπρου, την εφαρμογή του Προγράμματος Βοήθειας προς την τουρκοκυπριακή κοινότητα, καθώς και την εφαρμογή του Κανονισμού για την Πράσινη Γραμμή.

Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο που μίλησε στο ΚΥΠΕ, η επιλογή του Ραφαέλε Φίτο αποτέλεσε προσωπική απόφαση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Όπως διευκρινίστηκε, ο ρόλος του Ειδικού Εκπροσώπου διαφέρει από εκείνον του ειδικού απεσταλμένου, καθώς στην περίπτωση του τελευταίου – όπως είχε συμβεί με τον πρώην Επίτροπο Γιοχάνες Χαν – απαιτείται απόφαση του Κολλεγίου των Επιτρόπων.

Ικανοποίηση Χριστοδουλίδη

Θετικά υποδέχθηκε την απόφαση και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος σε γραπτή δήλωσή του ανέφερε:

«Χαιρετίζω με ιδιαίτερη ικανοποίηση την απόφαση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, να διορίσει τον Εκτελεστικό Αντιπρόεδρο της Επιτροπής, Raffaele Fitto, ως Ειδικό Απεσταλμένο της ΕΕ για το Κυπριακό».

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χαρακτήρισε τον διορισμό ιδιαίτερα σημαντικό, σημειώνοντας ότι η επιλογή ενός τόσο υψηλόβαθμου αξιωματούχου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποδεικνύει την αυξημένη βαρύτητα που αποδίδει η Ευρωπαϊκή Ένωση στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η εξέλιξη αυτή αποτελεί αποτέλεσμα της στρατηγικής που ακολουθήθηκε από την κυπριακή πλευρά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επισημαίνοντας ότι η ουσιαστικότερη εμπλοκή της ΕΕ στις διαπραγματεύσεις αποτελούσε εξαρχής βασικό στόχο της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέφερε ακόμη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται πλέον έτοιμη να αξιοποιήσει τα πολιτικά και θεσμικά εργαλεία που διαθέτει για να στηρίξει την προσπάθεια του ΟΗΕ, επαναλαμβάνοντας τη θέση πως η πρόοδος στις ευρωτουρκικές σχέσεις συνδέεται άμεσα με την πρόοδο στο Κυπριακό.

Κλείνοντας, εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για τον καθοριστικό της ρόλο, το προσωπικό της ενδιαφέρον και τον συνεχή συντονισμό γύρω από το Κυπριακό.