Έντονη αντιπαράθεση σημειώθηκε κατά τη διάρκεια του πάνελ «Europe’s next vital steps between geopolitics, EU ambitions and EU accession», στο πλαίσιο του 30ού Government Roundtable του Economist, όταν η συζήτηση στράφηκε στο Κυπριακό και στις ευρωτουρκικές σχέσεις.

Η αντιπαράθεση ξεκίνησε όταν ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας, Αχμέτ Νταβούτογλου, υποστήριξε ότι η παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο.

Η τοποθέτησή του προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Έλληνα Υφυπουργού Εξωτερικών, Τάσου Χατζηβασιλείου, ο οποίος παρενέβη, διακόπτοντάς τον ευγενικά, για να υπενθυμίσει τη θέση της Ελλάδας.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Πρόκειται περί εισβολής από το 1974. Πρέπει να αποδεχθείτε την πραγματικότητα.»

Στη συνέχεια της συζήτησης, ο κ. Νταβούτογλου απέδωσε το αδιέξοδο στο Κυπριακό στην απόρριψη του Σχεδίου Ανάν από την ελληνοκυπριακή κοινότητα το 2004, ενώ εξέφρασε την άποψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα έπρεπε να είχε προχωρήσει στην ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας όσο το Κυπριακό παρέμενε άλυτο.

Παρά τις παρεμβάσεις της συντονίστριας του πάνελ, Joan Hoey, συμβούλου Ευρώπης του Economist Intelligence Unit (EIU), με στόχο να περιοριστεί η ένταση, ο πρώην Τούρκος πρωθυπουργός επανήλθε, επαναλαμβάνοντας ότι η «τουρκική παρουσία στην Κύπρο εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο, όχι όπως η Ρωσία».

Ο κ. Χατζηβασιλείου απάντησε εκ νέου, επαναλαμβάνοντας ότι η Ελλάδα θεωρεί την τουρκική στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο αποτέλεσμα της παράνομης εισβολής του 1974 και της συνεχιζόμενης κατοχής τμήματος του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η τοποθέτησή του απέσπασε το χειροκρότημα των παρευρισκομένων.

Νωρίτερα, κατά τη διάρκεια της ίδιας συζήτησης, ο Έλληνας Υφυπουργός Εξωτερικών είχε επισημάνει ότι δεν μπορεί να αγνοείται ούτε το casus belli που εξακολουθεί να διατηρεί η Τουρκία ούτε η συνεχιζόμενη κατοχή εδάφους κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αναφερόμενος στη διαδικασία διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα στηρίζει την ευρωπαϊκή προοπτική των υποψήφιων χωρών, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται τα απαιτούμενα κριτήρια, υπενθυμίζοντας και τη θέση του Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, ότι στόχος της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι η ένταξη τουλάχιστον ενός νέου κράτους-μέλους, εφόσον πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις.

Όπως ανέφερε, η Ελλάδα επιθυμεί μια Τουρκία με ευρωπαϊκό προσανατολισμό, σημειώνοντας ότι η Άγκυρα έχει ανανεώσει από το 2023 το ενδιαφέρον της για την ευρωπαϊκή της πορεία.

Στο πάνελ παρενέβη και η Άννα Διαμαντοπούλου, η οποία υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να εφαρμόζει με συνέπεια τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες της.

Όπως τόνισε:

«Η Ευρώπη δεν είναι μόνο γεωστρατηγική δύναμη. Η πραγματική της ισχύς είναι οι αρχές της: η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου και η κοινωνική συνοχή.»

Η κ. Διαμαντοπούλου επισήμανε ότι τα Κριτήρια της Κοπεγχάγης αποτελούν τον αξιακό πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως τυπικές γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι ευρωπαϊκές αρχές δεν μπορούν να εφαρμόζονται επιλεκτικά, επισημαίνοντας ότι η Ένωση δεν μπορεί να καταδικάζει τη ρωσική κατοχή εδάφους στην Ουκρανία και ταυτόχρονα να παραβλέπει το γεγονός ότι η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει έδαφος κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Κλείνοντας την παρέμβασή της, σημείωσε ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο το Κυπριακό, αλλά την αξιοπιστία, τη συνέπεια και την ίδια την ταυτότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως κοινότητας αρχών και αξιών.