Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος βρίσκεται στην τελική ευθεία, με το Υπουργείο Εργασίας να προχωρά τις διαδικασίες για την ολοκλήρωση του νομοθετικού πλαισίου του πρώτου πυλώνα, που αφορά τις συντάξεις. Σύμφωνα με τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μαρίνο Μουσιούττα, το σχετικό νομοθέτημα θα δοθεί στους κοινωνικούς εταίρους μέσα στο επόμενο δεκαπενθήμερο και παράλληλα θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, ώστε να ακολουθήσει συζήτηση με τα πολιτικά κόμματα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Στόχος της κυβέρνησης είναι η κατάθεσή του στη Βουλή με την έναρξη των εργασιών της και η εφαρμογή του νέου συστήματος από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Στην καρδιά της μεταρρύθμισης βρίσκονται οι αυξήσεις των συντάξεων, οι οποίες, όπως ανέφερε ο Υπουργός, θα διαμορφώνονται από 5% έως και 50%-55%, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ασφαλισμένου. Το ύψος της αύξησης θα εξαρτάται από παράγοντες όπως τα χρόνια ασφάλισης, οι καταβληθείσες εισφορές, η συχνότητα καταβολής τους και άλλες μεταβλητές.

Παρουσιάζοντας ενδεικτικά παραδείγματα, ο κ. Μουσιούττας ανέφερε ότι εργαζόμενος με ετήσιο εισόδημα €11.000, ο οποίος κατέβαλλε εισφορές για 45 χρόνια και σήμερα λαμβάνει σύνταξη €504 τον μήνα, με τη μεταρρύθμιση θα λαμβάνει περίπου €750 μηνιαίως, καταγράφοντας αύξηση περίπου 50%. Σε δεύτερη περίπτωση, συνταξιούχος με τα ίδια ασφαλιστικά χαρακτηριστικά, που σήμερα λαμβάνει συνολικά €720 μηνιαίως, συμπεριλαμβανομένης πρόσθετης κοινωνικής παροχής €220, θα δει τη σύνταξή του να αυξάνεται στα €750, ενώ η πρόσθετη παροχή θα περιοριστεί στα €110, ανεβάζοντας το συνολικό μηνιαίο εισόδημά του στα €830.

Η μεταρρύθμιση προβλέπει επίσης τη χορήγηση ασφαλιστικών πιστώσεων σε ομάδες του πληθυσμού που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ένταξη ή παραμονή στην αγορά εργασίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται μητέρες που φροντίζουν τα παιδιά τους, άτομα με αναπηρία, άτυποι φροντιστές, αλλά και νέοι που επιστρέφουν από τις σπουδές τους και αναζητούν εργασία. Οι πιστώσεις αυτές θα προσμετρώνται στις ασφαλιστικές μονάδες των δικαιούχων, ενισχύοντας το τελικό ύψος της σύνταξής τους.

Σημαντική αλλαγή εισάγεται και για τους λεγόμενους εισοδηματίες. Όσοι δεν καταβάλλουν εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αλλά αποκτούν εισοδήματα από ενοίκια, μερίσματα ή άλλες πηγές και σήμερα λαμβάνουν κοινωνική σύνταξη, θα υποχρεώνονται να συνεισφέρουν στο σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων. Αντίθετα, όσοι ήδη ασφαλίζονται μέσω της εργασίας τους δεν θα έχουν τέτοια υποχρέωση, αλλά θα μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να καταβάλλουν προαιρετικές εισφορές για ενίσχυση της μελλοντικής σύνταξής τους. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η ρύθμιση αυτή θα αυξήσει τα έσοδα του Ταμείου και θα αντιμετωπίσει υφιστάμενες στρεβλώσεις του συστήματος.

Παράλληλα, ο Υπουργός ξεκαθάρισε ότι το όριο αφυπηρέτησης παραμένει στα 65 έτη, ενώ δεν προβλέπεται αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών. Όσον αφορά την αναλογιστική μείωση 12% για όσους επιλέγουν πρόωρη συνταξιοδότηση, ανέφερε ότι αυτή θα περιοριστεί, γεγονός που θα οδηγήσει σε πρόσθετη αύξηση των συντάξεων για όσους επηρεάζονται από τη συγκεκριμένη ρύθμιση.

Αλλαγές προωθούνται και στον λεγόμενο «Πυλώνα Μηδέν», που αφορά τις κοινωνικές παροχές, όπως η κοινωνική και η κατώτατη σύνταξη. Η βασική διαφοροποίηση θα είναι η απλούστευση της διαδικασίας για τους πολίτες, οι οποίοι θα υποβάλλουν μία μόνο αίτηση, ενώ οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες θα αναλαμβάνουν την εσωτερική διαχείριση των στοιχείων. Έτσι, όλες οι παροχές που δικαιούται ο πολίτης θα καταβάλλονται με μία ενιαία πληρωμή στον τραπεζικό του λογαριασμό.

Για τον δεύτερο πυλώνα, που αφορά τα Ταμεία Προνοίας και τη συμπληρωματική σύνταξη, ο κ. Μουσιούττας ανέφερε ότι συνεχίζεται ο διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους, εκφράζοντας την αισιοδοξία ότι μέχρι τον Σεπτέμβριο θα υπάρξει κατάληξη. Η εφαρμογή του δεύτερου πυλώνα, πάντως, εκτιμάται ότι θα ακολουθήσει τρία έως τέσσερα χρόνια μετά την εφαρμογή του πρώτου, καθώς απομένουν κρίσιμες αποφάσεις για τον τρόπο λειτουργίας και το καθεστώς συμμετοχής στα Ταμεία Προνοίας.

Ο Υπουργός αναφέρθηκε ακόμη στη διακοπή του κρατικού δανεισμού από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, επισημαίνοντας ότι τα περίπου €12 δισεκατομμύρια που έχουν δανειστεί διαχρονικά θα επιστραφούν σταδιακά, με ετήσιες δόσεις και καταβολή τόκων, βάσει συμφωνημένης φόρμουλας με το Υπουργείο Οικονομικών. Όπως υπογράμμισε, η διαδικασία θα πρέπει να εξελιχθεί χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική και οικονομική σταθερότητα της χώρας.

Πέρα από τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, κατά τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας συζητήθηκαν επίσης ζητήματα που αφορούν την πολιτική για τους αλλοδαπούς εργαζομένους, καθώς και την ενίσχυση των δικαιωμάτων των εργαζόμενων γονέων. Ο Υπουργός γνωστοποίησε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιμασία προτάσεων για αύξηση της γονικής άδειας και της άδειας πατρότητας, ενώ από πλευράς κομμάτων κατατέθηκαν εισηγήσεις για περαιτέρω στήριξη των οικογενειών και των εργαζομένων με παιδιά που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας.