ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Νέα επιστημονική ανακάλυψη εξηγεί γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι είναι δεξιόχειρες

19/05/2026

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Biology, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης συνέκριναν συμπεριφορικά, νευρολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά 41 ειδών μαϊμούδων και πιθήκων με εκείνα των ανθρώπων.

 

Εδώ και δεκαετίες, εξελικτικοί βιολόγοι και νευροεπιστήμονες προσπαθούν να εξηγήσουν γιατί το 90% των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο είναι δεξιόχειρες. Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι η απάντηση ίσως δεν βρίσκεται στα χέρια, αλλά στα πόδια.

Το γιατί ο Homo sapiens δείχνει τόσο έντονη προτίμηση στο δεξί χέρι παραμένει ένα από τα πιο επίμονα αινίγματα της ανθρώπινης εξέλιξης, αναφέρει το Popular Science. Η αναλογία αυτή εμφανίζεται σχεδόν παντού, ανεξάρτητα από γεωγραφία ή πολιτισμό, ενώ δεν παρατηρείται με τον ίδιο τρόπο στους κοντινότερους συγγενείς μας ανάμεσα στα πρωτεύοντα.

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Biology, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης συνέκριναν συμπεριφορικά, νευρολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά 41 ειδών μαϊμούδων και πιθήκων με εκείνα των ανθρώπων. Χρησιμοποίησαν ένα στατιστικό μοντέλο που έλαβε υπόψη τις εξελικτικές σχέσεις μεταξύ των ειδών και εξέτασαν ορισμένες από τις βασικές θεωρίες που έχουν προταθεί για την προτίμηση χεριού: τη διατροφή, το περιβάλλον, το σωματικό βάρος, τις κοινωνικές δομές, τη χρήση εργαλείων και τον τρόπο μετακίνησης.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι άνθρωποι παρέμεναν εξαίρεση. Κανένας από τους παράγοντες αυτούς δεν φαινόταν να εξηγεί ικανοποιητικά γιατί η δεξιοχειρία είναι τόσο κυρίαρχη στο είδος μας.

Η δίποδη βάδιση

Η εικόνα άλλαξε όταν οι ερευνητές πρόσθεσαν δύο ακόμη παραμέτρους: το μέγεθος του εγκεφάλου και την αναλογία μήκους ποδιών προς χέρια, έναν δείκτη που σχετίζεται με τη δίποδη βάδιση. Με την εισαγωγή αυτών των στοιχείων, η ανθρώπινη «εξαίρεση» εξαφανίστηκε. Με άλλα λόγια, οι μεγάλοι εγκέφαλοι και τα μακριά πόδια φαίνεται να συνδέονται άμεσα με την κυριαρχία ενός χεριού.

«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι η δεξιοχειρία πιθανότατα συνδέεται με ορισμένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που μας κάνουν ανθρώπους, ιδίως την όρθια βάδιση και την εξέλιξη μεγαλύτερων εγκεφάλων», δήλωσε ο εξελικτικός ανθρωπολόγος Τόμας Πούσε, συν-συγγραφέας της μελέτης.

Με το ίδιο μοντέλο, η ερευνητική ομάδα προσπάθησε να εκτιμήσει και τις προτιμήσεις χεριού σε εξαφανισμένους προγόνους του ανθρώπου. Τα αποτελέσματα δείχνουν μια σταδιακή μετατόπιση προς τη δεξιά πλευρά. Πρώιμα είδη ανθρωπίνων (Hominini), όπως ο Αρδιπίθηκος και ο Αυστραλοπίθηκος, πιθανότατα εμφάνιζαν μόνο μια ήπια τάση προς τη δεξιοχειρία, παρόμοια με αυτή που παρατηρείται σήμερα στους μεγάλους πιθήκους.

Η τάση αυτή φαίνεται να ενισχύθηκε με την εμφάνιση του γένους Homo, περνώντας από τον Homo ergaster (Άνθρωπος ο εργάτης) και τον Homo erectus (Άνθρωπος ο όρθιος) έως τους Νεάντερταλ, πριν φτάσει στη σημερινή έντονη δεξιοχειρία του Homo sapiens (Άνθρωπος ο σοφός).

Μία εξαίρεση

Υπήρξε, πάντως, και μια ενδιαφέρουσα εξαίρεση: ο Homo floresiensis (Άνθρωπος του Φλόρες), ο μικρόσωμος συγγενής του ανθρώπου (γι’ αυτό και αποκαλείται «χόμπιτ») από την Ινδονησία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ιδιαιτερότητα αυτή μπορεί να εξηγείται από τη φυσιολογία του, καθώς είχε μικρό σώμα και εγκέφαλο και ήταν προσαρμοσμένος σε έναν τρόπο κίνησης που συνδύαζε όρθια βάδιση και αναρρίχηση, όχι πλήρη δίποδη βάδιση.

Σε δύο στάδια

Οι ερευνητές θεωρούν ότι η μετάβαση προς τη δεξιοχειρία έγινε σε δύο στάδια: πρώτα, οι αρχαίοι πρόγονοι του ανθρώπου άρχισαν να περπατούν όρθιοι, απελευθερώνοντας τα άνω άκρα για άλλες δραστηριότητες. Στη συνέχεια, καθώς ο εγκέφαλος μεγάλωνε και γινόταν πιο σύνθετος, η προτίμηση προς τη δεξιά πλευρά εδραιώθηκε.

Από εδώ και πέρα, οι ερευνητές ελπίζουν να μελετήσουν πώς οι ανθρώπινες κουλτούρες εδραίωσαν περαιτέρω την κυριαρχία της δεξιοχειρίας, γιατί εξακολουθούν να υπάρχουν αριστερόχειρες, και αν παρόμοιες τάσεις στα άκρα είναι ορατές και σε άλλα ζώα.

 

 

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ'

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Τραγωδία στην Τανάγρα: Νεκροί οι δύο πιλότοι του F-4 Phantom μετά την συντριβή του αεροσκάφους

05/09/2026

Οι δύο χειριστές του μαχητικού αεροσκάφους της 117 Πτέρυγας Μάχης δεν πρόλαβαν να εγκαταλείψουν το αεροσκάφος, το οποίο συνετρίβη λίγο πριν από την προσγείωση, κόπηκε στα δύο και τυλίχθηκε στις φλόγες μπροστά σε εκατοντάδες θεατές.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Συντριβή μαχητικού F-4 Phantom στο Athens Flying Week – Αγνοείται η τύχη των δύο χειριστών

05/09/2026

Ένα διθέσιο μαχητικό αεροσκάφος της Πολεμικής Αεροπορίας συνετρίβη μπροστά σε εκατοντάδες θεατές στο αεροπορικό σόου της Τανάγρας, χωρίς να έχει εντοπιστεί ένδειξη ενεργοποίησης των καθισμάτων εκτόξευσης, ενώ ο Υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας ακύρωσε το πρόγραμμά του στη ΔΕΘ και επιστρέφει εσπευσμένα στην Αθήνα.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
«Οξυγόνο» για την Αγία Φύλα - Προανήγγειλε έργο για την κίνηση στη Λεμεσό η υπ. Μεταφορών

04/09/2026

Η Υπουργός Μεταφορών Εύη Τσολάκη επισκέφθηκε την περιοχή της Αγίας Φύλας στη Λεμεσό, ανακοινώνοντας την έναρξη ενός έργου που θεωρείται μικρό σε μέγεθος αλλά κρίσιμο για την αποσυμφόρηση του παρακαμπτηρίου, ενώ ο Δήμαρχος Λεμεσού έθεσε στο τραπέζι το μεγαλύτερο ζητούμενο, τον βόρειο παρακαμπτήριο.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ναυάγιο Κερύνειας: Στους 12 οι νεκροί μετά τον εντοπισμό δύο ακόμη σορών

04/09/2026

Ο λεγόμενος «πρωθυπουργός» Ουνάλ Ουστέλ ανακοίνωσε την ανάσυρση δύο ακόμη σορών, ενώ οι έρευνες για τους 16 αγνοούμενους συνεχίζονται αδιάλειπτα με την υποστήριξη της Τουρκίας, καθώς οι συγγενείς παραμένουν στην πύλη του λιμανιού της Κερύνειας αναμένοντας νέα.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
ΑΚΕΛ κατά Καρούσου: «Τα προβλήματα του Νοσοκομείου Αμμοχώστου δεν εμφανίστηκαν σήμερα»

04/09/2026

Το κόμμα απαντά στην επιστολή του Προέδρου του ΕΟΑ Αμμοχώστου προς τον Υπουργό Υγείας, υπενθυμίζοντάς του τη θητεία του στο Υπουργικό Συμβούλιο και κατηγορώντας τον ΔΗΣΥ για «προκλητική» στάση σε προηγούμενη διαμαρτυρία.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Κόστα: «Η επανένωση της Κύπρου βασικό ζήτημα σε μια ενωμένη Ευρώπη»

04/09/2026

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σε επίσκεψή του στο Προεδρικό Μέγαρο, διαβεβαίωσε τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη για τη στήριξη της ΕΕ στο Κυπριακό, ενώ οι δύο ηγέτες συζήτησαν και για το κρίσιμο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
«Θα σε βρίσκουμε σε κάθε χρώμα»: Συγκίνηση στην κηδεία του Ντίμη Μαυρόπουλου στη Λεμεσό

03/09/2026

Με χρώματα αντί για πένθιμο μαύρο, τέσσερις κόρες, φίλοι, συνεργάτες και εκατοντάδες κόσμου αποχαιρέτησαν την Πέμπτη τον επιχειρηματία και θρύλο του κυπριακού ράλι, Ντίμη Μαυρόπουλο, ο οποίος έχασε τη ζωή του το περασμένο Σάββατο στη θαλασσοταραχή του Κάβο Γκρέκο.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
761 λεωφορεία «πέρασαν» τους ελέγχους, 40 «κόπηκαν» ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς

03/09/2026

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Μεταφορών ενημερώθηκε την Πέμπτη ότι ο στόλος σχολικών λεωφορείων είναι έτοιμος να καλύψει τις ανάγκες μεταφοράς περίπου 25.000 μαθητών, ενώ ξεχωριστό ζήτημα προβληματισμού παρέμεινε η παραβατική συμπεριφορά ορισμένων μαθητών εντός των οχημάτων.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ναυάγιο Κερύνειας: Άδεια «μαϊμού» για τον καπετάνιο, άκυρο πιστοποιητικό για το πλοίο

03/09/2026

Ο πλοίαρχος του βυθισμένου φέρι φέρεται να απέκτησε άδεια πλοιάρχου από την Ονδούρα έναντι 3.500 δολαρίων μέσω επαφών στην Ελλάδα, ενώ το πιστοποιητικό ασφαλείας του σκάφους από τον τουρκικό νηογνώμονα Turk Loydu εμφανίζεται στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων ως «άκυρο».
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Λετυμπιώτης: Στις 9 Σεπτεμβρίου η συνάντηση των δύο ηγετών, «αμείωτη» η αποφασιστικότητα ενόψει Δεκεμβρίου

03/09/2026

Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος επιβεβαίωσε το πρόγραμμα των επαφών στο Κυπριακό τις επόμενες ημέρες, επανέλαβε τη «βαθιά θλίψη» για το ναυάγιο στην κατεχόμενη Κερύνεια και ξεκαθάρισε ότι τα διεθνή εντάλματα σύλληψης για τις δολοφονίες Ισαάκ-Σολωμού δεν αφορούν τον διάλογο των δύο ηγετών.

Περισσότερα (αναζήτηση στην κατηγορία 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ')

Διαφημιστείτε εδώ