ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Νέα επιστημονική ανακάλυψη εξηγεί γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι είναι δεξιόχειρες

19/05/2026

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Biology, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης συνέκριναν συμπεριφορικά, νευρολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά 41 ειδών μαϊμούδων και πιθήκων με εκείνα των ανθρώπων.

 

Εδώ και δεκαετίες, εξελικτικοί βιολόγοι και νευροεπιστήμονες προσπαθούν να εξηγήσουν γιατί το 90% των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο είναι δεξιόχειρες. Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι η απάντηση ίσως δεν βρίσκεται στα χέρια, αλλά στα πόδια.

Το γιατί ο Homo sapiens δείχνει τόσο έντονη προτίμηση στο δεξί χέρι παραμένει ένα από τα πιο επίμονα αινίγματα της ανθρώπινης εξέλιξης, αναφέρει το Popular Science. Η αναλογία αυτή εμφανίζεται σχεδόν παντού, ανεξάρτητα από γεωγραφία ή πολιτισμό, ενώ δεν παρατηρείται με τον ίδιο τρόπο στους κοντινότερους συγγενείς μας ανάμεσα στα πρωτεύοντα.

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Biology, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης συνέκριναν συμπεριφορικά, νευρολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά 41 ειδών μαϊμούδων και πιθήκων με εκείνα των ανθρώπων. Χρησιμοποίησαν ένα στατιστικό μοντέλο που έλαβε υπόψη τις εξελικτικές σχέσεις μεταξύ των ειδών και εξέτασαν ορισμένες από τις βασικές θεωρίες που έχουν προταθεί για την προτίμηση χεριού: τη διατροφή, το περιβάλλον, το σωματικό βάρος, τις κοινωνικές δομές, τη χρήση εργαλείων και τον τρόπο μετακίνησης.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι άνθρωποι παρέμεναν εξαίρεση. Κανένας από τους παράγοντες αυτούς δεν φαινόταν να εξηγεί ικανοποιητικά γιατί η δεξιοχειρία είναι τόσο κυρίαρχη στο είδος μας.

Η δίποδη βάδιση

Η εικόνα άλλαξε όταν οι ερευνητές πρόσθεσαν δύο ακόμη παραμέτρους: το μέγεθος του εγκεφάλου και την αναλογία μήκους ποδιών προς χέρια, έναν δείκτη που σχετίζεται με τη δίποδη βάδιση. Με την εισαγωγή αυτών των στοιχείων, η ανθρώπινη «εξαίρεση» εξαφανίστηκε. Με άλλα λόγια, οι μεγάλοι εγκέφαλοι και τα μακριά πόδια φαίνεται να συνδέονται άμεσα με την κυριαρχία ενός χεριού.

«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι η δεξιοχειρία πιθανότατα συνδέεται με ορισμένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που μας κάνουν ανθρώπους, ιδίως την όρθια βάδιση και την εξέλιξη μεγαλύτερων εγκεφάλων», δήλωσε ο εξελικτικός ανθρωπολόγος Τόμας Πούσε, συν-συγγραφέας της μελέτης.

Με το ίδιο μοντέλο, η ερευνητική ομάδα προσπάθησε να εκτιμήσει και τις προτιμήσεις χεριού σε εξαφανισμένους προγόνους του ανθρώπου. Τα αποτελέσματα δείχνουν μια σταδιακή μετατόπιση προς τη δεξιά πλευρά. Πρώιμα είδη ανθρωπίνων (Hominini), όπως ο Αρδιπίθηκος και ο Αυστραλοπίθηκος, πιθανότατα εμφάνιζαν μόνο μια ήπια τάση προς τη δεξιοχειρία, παρόμοια με αυτή που παρατηρείται σήμερα στους μεγάλους πιθήκους.

Η τάση αυτή φαίνεται να ενισχύθηκε με την εμφάνιση του γένους Homo, περνώντας από τον Homo ergaster (Άνθρωπος ο εργάτης) και τον Homo erectus (Άνθρωπος ο όρθιος) έως τους Νεάντερταλ, πριν φτάσει στη σημερινή έντονη δεξιοχειρία του Homo sapiens (Άνθρωπος ο σοφός).

Μία εξαίρεση

Υπήρξε, πάντως, και μια ενδιαφέρουσα εξαίρεση: ο Homo floresiensis (Άνθρωπος του Φλόρες), ο μικρόσωμος συγγενής του ανθρώπου (γι’ αυτό και αποκαλείται «χόμπιτ») από την Ινδονησία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ιδιαιτερότητα αυτή μπορεί να εξηγείται από τη φυσιολογία του, καθώς είχε μικρό σώμα και εγκέφαλο και ήταν προσαρμοσμένος σε έναν τρόπο κίνησης που συνδύαζε όρθια βάδιση και αναρρίχηση, όχι πλήρη δίποδη βάδιση.

Σε δύο στάδια

Οι ερευνητές θεωρούν ότι η μετάβαση προς τη δεξιοχειρία έγινε σε δύο στάδια: πρώτα, οι αρχαίοι πρόγονοι του ανθρώπου άρχισαν να περπατούν όρθιοι, απελευθερώνοντας τα άνω άκρα για άλλες δραστηριότητες. Στη συνέχεια, καθώς ο εγκέφαλος μεγάλωνε και γινόταν πιο σύνθετος, η προτίμηση προς τη δεξιά πλευρά εδραιώθηκε.

Από εδώ και πέρα, οι ερευνητές ελπίζουν να μελετήσουν πώς οι ανθρώπινες κουλτούρες εδραίωσαν περαιτέρω την κυριαρχία της δεξιοχειρίας, γιατί εξακολουθούν να υπάρχουν αριστερόχειρες, και αν παρόμοιες τάσεις στα άκρα είναι ορατές και σε άλλα ζώα.

 

 

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ'

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Η «Οδύσσεια» στην Κύπρο: Σαρκοφάγος με σκηνή από τον Κύκλωπα Πολύφημο

21/07/2026

Σημαντικό αρχαιολογικό εύρημα από τα Κούκλια της Κύπρου πιστοποιεί τη διαχρονική απήχηση των ομηρικών επών στο νησί ήδη από τις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
VideoGate: Το πόρισμα δεν εντοπίζει ποινικά επιλήψιμη συμπεριφορά – Η Black Cube επιμένει στην αυθεντικότητα του υλικού

21/07/2026

Ουδέν μεμπτό εντόπισε ο ανεξάρτητος ποινικός ανακριτής, Ανδρέας Πασχαλίδης, ο οποίος, διορίστηκε για να διερευνήσει το VideoGate.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Παγκύπριες Εξετάσεις 2026: Εντός της εβδομάδας η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων

21/07/2026

Αναμένεται αυτή την εβδομάδα να τελειώσει η αγωνία των υποψήφιων των Παγκύπριων Εξετάσεων Πρόσβασης 2026.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Αντιδράσεις εκπαιδευτικών για τον κατάλογο διοριστέων – Ζητούν γραπτές προτάσεις πριν από κάθε απόφαση

20/07/2026

Δυσαρεστημένοι αποχώρησαν οι εκπαιδευτικοί από τη συνάντηση με την Υπουργό Παιδείας.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Προκλητική ανάρτηση Ερντογάν ανήμερα της επετείου της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο

20/07/2026

Με αναφορές σε «γιορτή Ειρήνης και Ελευθερίας» και τη δέσμευση ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να στηρίζει τους Τουρκοκύπριους, ήταν η ανάρτηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανήμερα της 52ης επετείου της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Διέλευση ελληνικών αεροσκαφών πάνω από την Κύπρο - Ενεργοποίηση του Ενιαίου δόγματος κατά των τουρκικών προκλήσεων

20/07/2026

Πενήντα δύο χρόνια μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η επέτειος της 20ής Ιουλίου εξακολουθεί να αποτελεί ημέρα βαθιάς ιστορικής μνήμης για τον ελληνισμό. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η παρουσία ελληνικών μαχητικών αεροσκαφών στον κυπριακό ουρανό και η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας και Κύπρου αναδεικνύουν τη σημασία του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
VideoGate: Στη δημοσιότητα το πόρισμα – Δεν προκύπτει ευθύνη από τους εμπλεκόμενους Κύπριους «πρωταγωνιστές»

20/07/2026

Στη δημοσιότητα δόθηκε το πόρισμα του ανεξάρτητου Ποινικού Ανακριτή για την υπόθεση VideoGate, η οποία είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις μετά τη δημοσιοποίηση βίντεο στην πλατφόρμα Χ στις αρχές του 2026.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
«Η μνήμη παραμένει ζωντανή»: Το μήνυμα του πρωθυπουργού για τη μαύρη επέτειο των 52 ετών από την εισβολή στην Κύπρο

20/07/2026

Με αφορμή τη συμπλήρωση 52 ετών από την τουρκική εισβολή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τονίζει την προσήλωση της Ελλάδας σε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
52 χρόνια από την τουρκική εισβολή - Χριστοδουλίδης: «Η Τουρκία συνεχίζει να κατέχει παράνομα το 37% της πατρίδας μας»

20/07/2026

Το δικό του μήνυμα για τη συμπλήρωση 52 χρόνων από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο έστειλε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Η Κύπρος «κείται πλησίον»: Το μήνυμα του Νίκου Δένδια για την 52η επέτειο της τουρκικής εισβολής

20/07/2026

Με αφορμή τα 52 χρόνια από την εισβολή, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας επαναλαμβάνει τη στήριξη της Αθήνας και το δόγμα της έμπρακτης εθνικής ετοιμότητας.

Περισσότερα (αναζήτηση στην κατηγορία 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ')

Διαφημιστείτε εδώ