Σε ένα περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η Κύπρος αναδεικνύεται σε έναν από τους πιο σταθερούς δημοσιονομικούς παίκτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του οίκου Fitch Ratings, η Κύπρος διαθέτει το απαραίτητο «δημοσιονομικό περιθώριο» για να απορροφήσει τους κραδασμούς μιας νέας ενεργειακής κρίσης που πυροδοτείται από τη σύγκρουση στο Ιράν.

Το «κλειδί» της επιτυχίας: Δημοσιονομική σύνεση

Ο αμερικανικός οίκος υπογραμμίζει ότι η ικανότητα της Κύπρου να ανταποκριθεί σε ένα νέο ενεργειακό σοκ δεν είναι τυχαία, αλλά αποτέλεσμα του ισχυρού ιστορικού δημοσιονομικής πειθαρχίας που επέδειξε στις πρόσφατες κρίσεις. Μαζί με την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Ολλανδία, την Πορτογαλία και τα περισσότερα σκανδιναβικά κράτη, η Κύπρος ανήκει στην ομάδα των χωρών που έχουν, θεωρητικά, τη μεγαλύτερη ευχέρεια να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του χρέους τους.

Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά ο Fitch στην έκθεσή του:

«Εντός της ΕΕ, εκείνες που έχουν διατηρήσει ένα ισχυρό ιστορικό δημοσιονομικής σύνεσης στις πρόσφατες κρίσεις – Κύπρος, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ολλανδία, Πορτογαλία και τα περισσότερα σκανδιναβικά κράτη – έχουν, θεωρητικά, το μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο για να ανταποκριθούν, αν και κάπως μετριασμένα, για να αποτρέψουν μια απότομη επιδείνωση του χρέους και των ελλειμμάτων».

Η Ευρώπη των «δύο ταχυτήτων»

Η εικόνα στην υπόλοιπη Ευρώπη ποικίλλει σημαντικά. Ενώ χώρες όπως η Γερμανία και η Ισπανία έχουν περιθώρια ελιγμών παρά τις πιέσεις, άλλες βρίσκονται σε εξαιρετικά ευάλωτη θέση.

• Βέλγιο, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο: Βρίσκονται στο «κόκκινο» με ελλείμματα και χρέη άνω του 100% του ΑΕΠ, διαθέτοντας το μικρότερο περιθώριο για πρόσθετα μέτρα στήριξης.

• Ιταλία: Παρά τη μείωση του ελλείμματος, το δυσθεώρητο χρέος και το υψηλό κόστος δανεισμού περιορίζουν την κυβέρνηση Μελόνι σε στοχευμένες μόνο κινήσεις.

Οι προκλήσεις του πολέμου στο Ιράν

Ο Fitch προειδοποιεί ότι η σύγκρουση στο Ιράν λειτουργεί ως «πολλαπλασιαστής» πιέσεων, αυξάνοντας το ενεργειακό κόστος και τον πληθωρισμό, ενώ παράλληλα φρενάρει την ανάπτυξη.

«Πολλές δυτικοευρωπαϊκές χώρες βρίσκονταν ήδη σε ευάλωτη δημοσιονομική θέση, με τον πόλεμο στο Ιράν να προσθέτει σε αυτές τις πιέσεις μέσω του υψηλότερου κόστους ενέργειας, της αύξησης του πληθωρισμού, της ασθενέστερης ανάπτυξης και των αυστηρότερων συνθηκών χρηματοδότησης».

Ειδικά για την περίπτωση της Γερμανίας, ο οίκος σημειώνει ότι οι προκλήσεις αφορούν περισσότερο την οικονομική επιβράδυνση και λιγότερο τη δημοσιονομική επάρκεια, καθώς οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες πιθανόν να αντισταθμιστούν από εξοικονομήσεις σε άλλους τομείς.

Σε αυτό το ρευστό σκηνικό, η Κύπρος φαίνεται να διατηρεί το πλεονέκτημα της «προνοητικότητας», έχοντας χτίσει τα απαραίτητα αναχώματα που της επιτρέπουν να ατενίζει με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση τις οικονομικές προκλήσεις που φέρνει το νέο ενεργειακό σοκ.