ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Η φυματίωση επιστρέφει απειλητικά – Η «λευκή πανώλη» ξανά η πιο θανατηφόρα λοιμώδης νόσος παγκοσμίως
Μια ασθένεια που σημάδεψε την ιστορία της ανθρωπότητας επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, προκαλώντας ανησυχία στη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Η φυματίωση, μία από τις αρχαιότερες γνωστές λοιμώδεις ασθένειες, φαίνεται να ανακάμπτει ανησυχητικά, με τα παγκόσμια δεδομένα να επιβεβαιώνουν την επιστροφή της ως η πιο θανατηφόρα νόσος αυτού του τύπου. Αν και για ένα διάστημα είχε υποχωρήσει πίσω από τον COVID-19, πλέον επανακτά τη θέση της, προκαλώντας σοβαρό προβληματισμό.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα ποσοστά παραμένουν συγκριτικά χαμηλά, ωστόσο η τάση είναι ανοδική από το 2020, ανατρέποντας μια σταθερή πτωτική πορεία που διήρκεσε περίπου 30 χρόνια. Τα προσωρινά στοιχεία των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) δείχνουν ότι το 2025 καταγράφηκαν 10.260 περιστατικά φυματίωσης, εκ των οποίων τα 967 μόνο στη Νέα Υόρκη.
Η πραγματική έκταση της νόσου ενδέχεται να είναι μεγαλύτερη, καθώς τα συμπτώματά της συχνά συγχέονται με άλλες κοινές ασθένειες, όπως η γρίπη ή ο RSV, οδηγώντας σε καθυστερημένη διάγνωση ή και σε μη καταγραφή περιστατικών.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτή η καθυστέρηση αποτελεί κρίσιμο παράγοντα εξάπλωσης της νόσου, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης ανθεκτικότητας των βακτηρίων στα αντιβιοτικά, γεγονός που δυσχεραίνει σημαντικά τη θεραπεία.
Η φυματίωση είναι μια λοιμώδης νόσος που προσβάλλει κυρίως τους πνεύμονες, αλλά μπορεί να επηρεάσει και άλλα όργανα, όπως τα νεφρά, τη σπονδυλική στήλη και τον εγκέφαλο. Μεταδίδεται μέσω του αέρα, όταν ένα μολυσμένο άτομο βήχει, φτερνίζεται ή ακόμη και μιλά, απελευθερώνοντας μικροσκοπικά σταγονίδια που εισπνέονται από άλλους.
Δεν εκδηλώνουν όλοι όσοι μολύνονται τη νόσο, καθώς υπάρχουν δύο μορφές: η ενεργή φυματίωση, που είναι μεταδοτική και συνοδεύεται από συμπτώματα, και η λανθάνουσα μορφή, κατά την οποία τα βακτήρια παραμένουν ανενεργά στον οργανισμό. Ωστόσο, η λανθάνουσα μορφή μπορεί να εξελιχθεί σε ενεργή, ιδιαίτερα όταν το ανοσοποιητικό σύστημα εξασθενήσει. Υπολογίζεται ότι στις ΗΠΑ έως και 13 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με λανθάνουσα φυματίωση, ενώ πάνω από το 80% των ενεργών περιστατικών προέρχονται από παλαιές λοιμώξεις που ενεργοποιούνται.
Τα συμπτώματα της ενεργής νόσου ποικίλλουν, αλλά συχνά περιλαμβάνουν πυρετό, ρίγη, νυχτερινούς ιδρώτες, απώλεια βάρους, κόπωση και μειωμένη όρεξη. Όταν προσβάλλονται οι πνεύμονες, εμφανίζεται επίμονος βήχας, πόνος στο στήθος και αποβολή αίματος ή βλέννας. Σε άλλες περιπτώσεις, μπορεί να προκληθούν πρηξίματα στους λεμφαδένες, αίμα στα ούρα, πονοκέφαλοι, σύγχυση ή πόνος στη σπονδυλική στήλη.
Οι πιο ευάλωτες ομάδες είναι οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Η θεραπεία της φυματίωσης είναι εφικτή, ωστόσο απαιτεί συνέπεια και χρόνο. Οι ασθενείς λαμβάνουν συνδυασμό αντιβιοτικών για διάστημα που συνήθως κυμαίνεται από έξι έως εννέα μήνες. Η μακρά διάρκεια της θεραπείας αποτελεί πρόκληση, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο παρενεργειών και διακοπής της αγωγής.
Ο γιατρός Κόχτα Σάιτο, επίκουρος καθηγητής ιατρικής και θεράπων ιατρός στο Weill Cornell Medicine, ανέφερε ότι η μεγάλη διάρκεια της θεραπείας αυξάνει τον κίνδυνο σημαντικών παρενεργειών. Όπως σημείωσε, τα άτομα με λανθάνουσα φυματίωση συχνά βιώνουν παρενέργειες από φάρμακα που λαμβάνουν προληπτικά για μια νόσο που μπορεί να μην εκδηλωθεί ποτέ.
Παράλληλα, οι ασθενείς με ενεργή φυματίωση μπορεί να αισθανθούν βελτίωση πριν ολοκληρωθεί η θεραπεία, ενώ οι παρενέργειες μπορεί να είναι πιο έντονες από τα συμπτώματα της νόσου. Αυτό δυσχεραίνει την ολοκλήρωση της θεραπείας, αυξάνοντας τον κίνδυνο αποτυχίας και ανάπτυξης ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι το 2023 καταγράφηκαν 589 περιστατικά στις ΗΠΑ με ανθεκτικότητα τουλάχιστον σε ένα βασικό φάρμακο πρώτης γραμμής.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η φυματίωση παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνη, καθώς περίπου οι μισοί ασθενείς με ενεργή μορφή που δεν λαμβάνουν θεραπεία καταλήγουν. Υπολογίζεται ότι προκαλεί περίπου 1,6 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο, αριθμός που υπερβαίνει το σύνολο των θανάτων από HIV/AIDS και ελονοσία.
Η γιατρός Μισέλ Μπάρον, ανώτερη ιατρική διευθύντρια πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων στο UCHealth, εξήγησε ότι χωρίς θεραπεία η νόσος καταστρέφει τους πνεύμονες και οδηγεί σε σταδιακή κατάρρευση του οργανισμού. Όπως ανέφερε, προκαλεί χημικές αντιδράσεις που μειώνουν την όρεξη, με αποτέλεσμα ο ασθενής να σταματά να τρώει και ο οργανισμός να παύει να λειτουργεί σωστά.
Παρότι η φυματίωση μπορεί να προληφθεί, η πρόσβαση στο εμβόλιο Bacille Calmette-Guérin διαφέρει από χώρα σε χώρα. Το εμβόλιο χρησιμοποιείται κυρίως σε περιοχές όπου η νόσος παραμένει ενδημική, όπως σε τμήματα της Αφρικής, της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Ανατολικής Ευρώπης, ενώ στις ΗΠΑ δεν εφαρμόζεται συστηματικά.
Η γιατρός Λουτσίκα Ντιτιού, εκτελεστική διευθύντρια του Stop TB Partnership, υπογράμμισε ότι καμία χώρα δεν έχει καταφέρει να εξαλείψει πλήρως τη φυματίωση και ότι ο κίνδυνος παραμένει παγκόσμιος.
Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, ιδιαίτερα της λανθάνουσας μορφής, θεωρούνται το πιο αποτελεσματικό μέσο περιορισμού της εξάπλωσης. Οι ειδικοί συνιστούν ιατρικό έλεγχο σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων ή αυξημένου κινδύνου, καθώς και βασικά μέτρα προστασίας, όπως χρήση μάσκας, αποφυγή στενής επαφής και καλό αερισμό των χώρων.
Η επιστροφή της φυματίωσης υπενθυμίζει ότι ακόμη και ασθένειες που θεωρούνταν υπό έλεγχο μπορούν να επανεμφανιστούν, όταν η επαγρύπνηση χαλαρώνει ή οι συνθήκες ευνοούν την εξάπλωσή τους.
ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ'
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Τραγωδία στην Τανάγρα: Νεκροί οι δύο πιλότοι του F-4 Phantom μετά την συντριβή του αεροσκάφους
Οι δύο χειριστές του μαχητικού αεροσκάφους της 117 Πτέρυγας Μάχης δεν πρόλαβαν να εγκαταλείψουν το αεροσκάφος, το οποίο συνετρίβη λίγο πριν από την προσγείωση, κόπηκε στα δύο και τυλίχθηκε στις φλόγες μπροστά σε εκατοντάδες θεατές.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Συντριβή μαχητικού F-4 Phantom στο Athens Flying Week – Αγνοείται η τύχη των δύο χειριστών
Ένα διθέσιο μαχητικό αεροσκάφος της Πολεμικής Αεροπορίας συνετρίβη μπροστά σε εκατοντάδες θεατές στο αεροπορικό σόου της Τανάγρας, χωρίς να έχει εντοπιστεί ένδειξη ενεργοποίησης των καθισμάτων εκτόξευσης, ενώ ο Υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας ακύρωσε το πρόγραμμά του στη ΔΕΘ και επιστρέφει εσπευσμένα στην Αθήνα.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
«Οξυγόνο» για την Αγία Φύλα - Προανήγγειλε έργο για την κίνηση στη Λεμεσό η υπ. Μεταφορών
Η Υπουργός Μεταφορών Εύη Τσολάκη επισκέφθηκε την περιοχή της Αγίας Φύλας στη Λεμεσό, ανακοινώνοντας την έναρξη ενός έργου που θεωρείται μικρό σε μέγεθος αλλά κρίσιμο για την αποσυμφόρηση του παρακαμπτηρίου, ενώ ο Δήμαρχος Λεμεσού έθεσε στο τραπέζι το μεγαλύτερο ζητούμενο, τον βόρειο παρακαμπτήριο.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ναυάγιο Κερύνειας: Στους 12 οι νεκροί μετά τον εντοπισμό δύο ακόμη σορών
Ο λεγόμενος «πρωθυπουργός» Ουνάλ Ουστέλ ανακοίνωσε την ανάσυρση δύο ακόμη σορών, ενώ οι έρευνες για τους 16 αγνοούμενους συνεχίζονται αδιάλειπτα με την υποστήριξη της Τουρκίας, καθώς οι συγγενείς παραμένουν στην πύλη του λιμανιού της Κερύνειας αναμένοντας νέα.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
ΑΚΕΛ κατά Καρούσου: «Τα προβλήματα του Νοσοκομείου Αμμοχώστου δεν εμφανίστηκαν σήμερα»
Το κόμμα απαντά στην επιστολή του Προέδρου του ΕΟΑ Αμμοχώστου προς τον Υπουργό Υγείας, υπενθυμίζοντάς του τη θητεία του στο Υπουργικό Συμβούλιο και κατηγορώντας τον ΔΗΣΥ για «προκλητική» στάση σε προηγούμενη διαμαρτυρία.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Κόστα: «Η επανένωση της Κύπρου βασικό ζήτημα σε μια ενωμένη Ευρώπη»
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σε επίσκεψή του στο Προεδρικό Μέγαρο, διαβεβαίωσε τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη για τη στήριξη της ΕΕ στο Κυπριακό, ενώ οι δύο ηγέτες συζήτησαν και για το κρίσιμο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
«Θα σε βρίσκουμε σε κάθε χρώμα»: Συγκίνηση στην κηδεία του Ντίμη Μαυρόπουλου στη Λεμεσό
Με χρώματα αντί για πένθιμο μαύρο, τέσσερις κόρες, φίλοι, συνεργάτες και εκατοντάδες κόσμου αποχαιρέτησαν την Πέμπτη τον επιχειρηματία και θρύλο του κυπριακού ράλι, Ντίμη Μαυρόπουλο, ο οποίος έχασε τη ζωή του το περασμένο Σάββατο στη θαλασσοταραχή του Κάβο Γκρέκο.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
761 λεωφορεία «πέρασαν» τους ελέγχους, 40 «κόπηκαν» ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς
Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Μεταφορών ενημερώθηκε την Πέμπτη ότι ο στόλος σχολικών λεωφορείων είναι έτοιμος να καλύψει τις ανάγκες μεταφοράς περίπου 25.000 μαθητών, ενώ ξεχωριστό ζήτημα προβληματισμού παρέμεινε η παραβατική συμπεριφορά ορισμένων μαθητών εντός των οχημάτων.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ναυάγιο Κερύνειας: Άδεια «μαϊμού» για τον καπετάνιο, άκυρο πιστοποιητικό για το πλοίο
Ο πλοίαρχος του βυθισμένου φέρι φέρεται να απέκτησε άδεια πλοιάρχου από την Ονδούρα έναντι 3.500 δολαρίων μέσω επαφών στην Ελλάδα, ενώ το πιστοποιητικό ασφαλείας του σκάφους από τον τουρκικό νηογνώμονα Turk Loydu εμφανίζεται στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων ως «άκυρο».
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Λετυμπιώτης: Στις 9 Σεπτεμβρίου η συνάντηση των δύο ηγετών, «αμείωτη» η αποφασιστικότητα ενόψει Δεκεμβρίου
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος επιβεβαίωσε το πρόγραμμα των επαφών στο Κυπριακό τις επόμενες ημέρες, επανέλαβε τη «βαθιά θλίψη» για το ναυάγιο στην κατεχόμενη Κερύνεια και ξεκαθάρισε ότι τα διεθνή εντάλματα σύλληψης για τις δολοφονίες Ισαάκ-Σολωμού δεν αφορούν τον διάλογο των δύο ηγετών.