Θετική πρώτη ανταπόκριση σε πρόταση Χαραλαμπίδου για διασύνδεση Αρχής κατά της Διαφθοράς και Εφόρου Φορολογίας.
Θετικά αντιμετωπίστηκε σε πρώτη φάση από τον Επίτροπο Διαφάνειας και τον Έφορο Φορολογίας η πρόταση νόμου της ανεξάρτητης Βουλευτού Ειρήνης Χαραλαμπίδου, η οποία αποσκοπεί στη θεσμοθέτηση άμεσης αλληλοενημέρωσης σε περιπτώσεις πιθανής διάπραξης αδικημάτων διαφθοράς από αξιωματούχους. Οι δύο προτάσεις συζητήθηκαν στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Θεσμών, όπου εκφράστηκε στήριξη επί της αρχής, αλλά και επιφυλάξεις ως προς επιμέρους ρυθμίσεις και τη νομική τους διατύπωση.
Στην ανάγκη δημιουργίας ενός θεσμοθετημένου διαύλου επικοινωνίας ανάμεσα στην Αρχή κατά της Διαφθοράς και τον Έφορο Φορολογίας επικεντρώθηκε η συζήτηση που έγινε την Τετάρτη στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Θεσμών, με αφορμή δύο προτάσεις νόμου που κατέθεσε η ανεξάρτητη Βουλευτής Ειρήνη Χαραλαμπίδου.
Όπως εξήγησε η ίδια ενώπιον της Επιτροπής, οι δύο προτάσεις είναι αλληλένδετες και αποσκοπούν στη θεσμοθέτηση άμεσης αλληλοενημέρωσης όταν ανακύπτουν ζητήματα ενδεχόμενης διάπραξης αδικήματος διαφθοράς από αξιωματούχο. Παράλληλος στόχος, όπως ανέφερε, είναι να αποκλειστεί και το ενδεχόμενο άσκησης πολιτικής πίεσης προς τον Έφορο Φορολογίας στις περιπτώσεις όπου απαιτείται φορολογικός έλεγχος κατόπιν πορίσματος της Αρχής κατά της Διαφθοράς, μετά από διερεύνηση σχετικής καταγγελίας.
Ο Έφορος Φορολογίας, Σωτήρης Μαρκίδης, ξεκαθάρισε ενώπιον της Επιτροπής ότι από τον χρόνο του διορισμού του έως σήμερα δεν έχει δεχθεί καμία πολιτική παρέμβαση αναφορικά με οποιονδήποτε έλεγχο. Την ίδια στιγμή, ανέφερε ότι θεωρεί «ηθικά σωστό», όταν γνωρίζει πως βρίσκεται σε εξέλιξη ανακριτική ή ποινική διαδικασία για υπόθεση που σχετίζεται με φορολογικό έλεγχο τον οποίο προτίθεται να διενεργήσει, να επικοινωνεί προηγουμένως με την Αστυνομία ή τη Νομική Υπηρεσία, ώστε να βεβαιώνεται ότι δεν θα προκύψουν νομικά κωλύματα.
Ο ίδιος θέλησε επίσης να διευκρινίσει ότι, ακόμη και εάν εγκριθεί η πρόταση νόμου, δεν θα πρέπει να επηρεαστεί αυτή η δυνατότητα του Εφόρου Φορολογίας. Στο πλαίσιο της συζήτησης, έλαβε τη διαβεβαίωση ότι οι πρόνοιες της πρότασης θα τελούν υπό τη διακριτική του ευχέρεια και δεν θα επεμβαίνουν στην εξουσία που ασκεί ως ανεξάρτητη αρχή.
Ο κ. Μαρκίδης διαβεβαίωσε ακόμη τους βουλευτές ότι το έργο της φορολογικής αρχής δεν συγκρούεται με τυχόν ποινικές έρευνες και ότι οι φορολογικοί έλεγχοι δεν παρεμποδίζουν με κανέναν τρόπο την ποινική διερεύνηση μιας υπόθεσης. Σημείωσε όμως ότι η αναφορά στην πρόταση νόμου για ελέγχους σε περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται εκτός Κύπρου υπόκειται σε περιορισμούς, αφού σε ορισμένες χώρες δεν διαθέτει εξουσία ή πρόσβαση για τη διενέργεια τέτοιων ελέγχων, κάτι που -όπως υπέδειξε- θα πρέπει να αποσαφηνιστεί στο νομοθετικό κείμενο.
Επιφυλάξεις εξέφρασε και η Νομική Υπηρεσία μέσω της δικηγόρου της Δημοκρατίας, Μαρίνας Μασούρα, η οποία σημείωσε ότι η παράλληλη διεξαγωγή ποινικής διερεύνησης και φορολογικού ελέγχου σε μία υπόθεση ενδέχεται να δημιουργήσει νομικά ζητήματα, αν δεν υπάρχει πολύ καλός συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων θεσμών και υπηρεσιών. Παράλληλα, υπέδειξε ότι στο λεκτικό των προτάσεων υπάρχουν ασάφειες και ότι χρειάζεται να καθοριστούν με μεγαλύτερη σαφήνεια οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα ενεργοποιείται η ενημέρωση του Εφόρου Φορολογίας από την Αρχή κατά της Διαφθοράς.
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Διαφάνειας Χάρης Πογιατζής τάχθηκε θετικά επί της αρχής, προτείνοντας μάλιστα η ρύθμιση να μην περιορίζεται μόνο σε αξιωματούχους αλλά να καλύπτει και δημόσιους λειτουργούς, καθώς και οι δύο κατηγορίες εμπίπτουν στη δικαιοδοσία ελέγχου των δύο θεσμών. Πρόσθεσε ακόμη ότι θα ήταν χρήσιμο να υπάρχει πρόνοια ώστε η Αρχή κατά της Διαφθοράς να ενημερώνεται και για τα αποτελέσματα του ελέγχου που διενεργεί ο Έφορος Φορολογίας, ακόμη και μετά το κλείσιμο φακέλου από πλευράς της Αρχής.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών και Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Δημήτρης Δημητρίου, ανέφερε ότι από τη συζήτηση που προηγήθηκε προκύπτει πως η πρόταση νόμου ενδεχομένως να είναι ακόμη και περιττή. Ωστόσο, αναγνώρισε τις καλές προθέσεις της εισηγήτριας και την κάλεσε να προχωρήσει στις απαραίτητες προσαρμογές στα κείμενα, στη βάση των παρατηρήσεων που διατυπώθηκαν από τον Έφορο Φορολογίας και τη Νομική Υπηρεσία, πριν οδηγηθούν οι προτάσεις στην Ολομέλεια για ψηφοφορία.
Κατά τη διάρκεια της ίδιας συνεδρίασης, ο Επίτροπος Διαφάνειας παρουσίασε και στοιχεία για το έργο της Αρχής κατά της Διαφθοράς, αναφέροντας ότι σε διάστημα περίπου τριών ετών έχουν υποβληθεί συνολικά 750 καταγγελίες. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «Δεν αναμέναμε τόση ανταπόκριση από θεσμούς και από τον κόσμο».
Ο κ. Πογιατζής σημείωσε επίσης ότι έχει ήδη ελεγχθεί περίπου το 54% του συνόλου των καταγγελιών και ότι πλέον επτά λειτουργοί ασχολούνται με το σχετικό έργο, με αποτέλεσμα ο ρυθμός εξέτασης των υποθέσεων να είναι ταχύτερος από τον ρυθμό υποβολής νέων καταγγελιών.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση του Βουλευτή του ΔΗΚΟ Παύλου Μυλωνά για το κατά πόσο η διερεύνηση καταγγελιών μπορεί να επηρεάσει την εμπιστοσύνη των πολιτών ή τη δυνατότητα αξιωματούχων και θεσμών να επιτελούν τα καθήκοντά τους, ο Επίτροπος Διαφάνειας εξήγησε ότι εφόσον τηρείται η εχεμύθεια κατά τη διάρκεια της διερεύνησης, κάθε αξιωματούχος μπορεί να συνεχίζει απρόσκοπτα την άσκηση των καθηκόντων του, χωρίς να δημιουργούνται ευρύτερες επιπτώσεις. Διαβεβαίωσε δε ότι οι λειτουργοί της Αρχής δεν προχωρούν σε διαρροές κατά τη διάρκεια των διαδικασιών.
Σε ερώτηση της κ. Χαραλαμπίδου αναφορικά με την υπόθεση του κατασκοπευτικού βαν και κατά πόσο η Αρχή κατά της Διαφθοράς μπορεί να ζητήσει και να αξιοποιήσει το πόρισμα του νομικού Ηλία Στεφάνου στο πλαίσιο διερεύνησης της υπόθεσης, ο κ. Πογιατζής αρκέστηκε να σημειώσει ότι για τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται σε κάθε διερεύνηση υπάρχει πλήρης αναφορά στο πόρισμα που δημοσιεύεται με την ολοκλήρωσή της. Παράλληλα υπενθύμισε ότι το Άρθρο 18 της σχετικής νομοθεσίας προβλέπει εχεμύθεια κατά τη διάρκεια των διαδικασιών, εκτός εάν υπάρχει σοβαρός λόγος για άρση της, κάτι που -όπως είπε- δεν συντρέχει στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Η συζήτηση στην Επιτροπή ανέδειξε έτσι, από τη μία, μια γενική θετική διάθεση απέναντι στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των θεσμών και, από την άλλη, την ανάγκη προσεκτικής επεξεργασίας των προτάσεων, ώστε να αποφευχθούν νομικές ασάφειες και πρακτικές δυσκολίες κατά την εφαρμογή τους.
