Στο προσκήνιο του Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επανέρχεται το ζήτημα της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου, με την Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (PETI) να αποφασίζει την επανεξέταση της σχετικής αναφοράς, έπειτα από πρωτοβουλία που κατατέθηκε εκ μέρους του Κινήματος Προσφύγων Αμμοχώστου.

Ο Δήμαρχος Αμμοχώστου, Σίμος Ιωάννου, χαιρέτισε την απόφαση, ευχαριστώντας τα μέλη της Επιτροπής για τη διαχρονική τους στήριξη και για την επανένταξη του θέματος στην ημερήσια διάταξη. Όπως ανέφερε, η Αμμόχωστος αποτελεί «σύμβολο παραβίασης του διεθνούς δικαίου», υπενθυμίζοντας ότι η περίκλειστη περιοχή των Βαρωσίων παραμένει υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή από το 1974, χωρίς να έχει επιτραπεί η επιστροφή των νόμιμων κατοίκων.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα Ψηφίσματα 550 και 789 του Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, τα οποία χαρακτηρίζουν απαράδεκτη κάθε προσπάθεια εποικισμού της περιοχής και προβλέπουν τη μεταβίβασή της στη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών.

Μονομερείς κινήσεις και διεθνείς αντιδράσεις

Ο κ. Ιωάννου έκανε λόγο για κλιμακούμενες μονομερείς ενέργειες τα τελευταία χρόνια, επισημαίνοντας το σταδιακό άνοιγμα τμημάτων της περιφραγμένης περιοχής από το 2020, τις επισκέψεις Τούρκων αξιωματούχων – συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν – καθώς και τις αποφάσεις για μερικό άνοιγμα των Βαρωσίων. Όπως υπογράμμισε, οι ενέργειες αυτές έχουν καταδικαστεί τόσο από το Συμβούλιο Ασφαλείας όσο και από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παρουσιάζοντας το ιστορικό των ενεργειών της PETI, αναφέρθηκε σε αποστολές διερεύνησης το 2007 και το 2018, καθώς και σε εκθέσεις και γραπτές δηλώσεις υπέρ της εφαρμογής των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.

Ξεχωριστή μνεία έκανε στον υποβάλλοντα την αναφορά, Λοΐζος Αυξεντίου, τονίζοντας ότι η επιμονή του συνέβαλε καθοριστικά στη διατήρηση του ζητήματος στην ευρωπαϊκή ατζέντα.

«Πρόσφυγας εδώ και 52 χρόνια»

Συγκινητική ήταν η παρέμβαση του κ. Αυξεντίου, ο οποίος μίλησε ως εκτοπισμένος από το 1974. Περιέγραψε την προσωπική του εμπειρία, σημειώνοντας ότι ο ίδιος και η οικογένειά του έγιναν πρόσφυγες κατά τη δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής.

Υπενθύμισε ότι, παρά την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ το 2004, το ευρωπαϊκό κεκτημένο παραμένει σε αναστολή στις κατεχόμενες περιοχές. Παρουσιάζοντας χάρτες και αεροφωτογραφίες, περιέγραψε τη γραμμή κατάπαυσης του πυρός και τη νεκρή ζώνη, κάνοντας ειδική αναφορά στα Βαρώσια, που παραμένουν κλειστά και υπό τον έλεγχο του τουρκικού στρατού.

Κατήγγειλε λεηλασίες περιουσιών τα πρώτα χρόνια μετά την κατάληψη της πόλης και μίλησε για τις προσωπικές του εμπειρίες, όταν – όπως είπε – «συνελήφθη» το 2006 και το 2011 επειδή βρέθηκε στην ίδια του την ιδιοκτησία.

Παράλληλα, πρότεινε τη δημιουργία ομοσπονδιακής περιοχής στην Αμμόχωστο, με επιστροφή των νόμιμων κατοίκων και επαναλειτουργία του λιμανιού, ως βήμα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και προοπτικής συνολικής λύσης του Κυπριακού.

Η αναφορά παραμένει ανοικτή

Ο Πρόεδρος της PETI, Μπογκντάν Ρζόντζα, ανακοίνωσε στο τέλος της συνεδρίας ότι η αναφορά παραμένει ανοικτή, με τα επόμενα βήματα να αναμένονται τόσο από το Ευρωκοινοβούλιο όσο και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε, Ευρωβουλευτές εξέφρασαν θερμή υποστήριξη προς την αναφορά και την επιστροφή της περίκλειστης περιοχής στους νόμιμους κατοίκους της. Κύπριοι Ευρωβουλευτές χαρακτήρισαν το ζήτημα του Βαρωσιού «ιστορία σαδισμού», ζητώντας ουσιαστικές και απτές ενέργειες από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πενήντα δύο χρόνια μετά τα γεγονότα του 1974, το θέμα της Αμμοχώστου παραμένει ανοιχτή πληγή – αλλά και ανοιχτός φάκελος στα ευρωπαϊκά έδρανα.