Η Στάση του Νίκα: Σαν σήμερα η μεγάλη εξέγερση κατά του Ιουστινιανού

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Η Στάση του Νίκα: Σαν σήμερα η μεγάλη εξέγερση κατά του Ιουστινιανού

11/01/2026

Με αυτή την ονομασία έμεινε στην ιστορία η λαϊκή εξέγερση που συνέβη στο Βυζάντιο την εποχή του Ιουστινιανού και πνίγηκε στο αίμα.

Η Στάση του Νίκα αποτελεί μία από τις πιο αιματηρές και καθοριστικές λαϊκές εξεγέρσεις στην ιστορία του Βυζαντίου. Εκδηλώθηκε κατά τη βασιλεία του αυτοκράτορα Ιουστινιανός Α΄ και κατεστάλη με ακραία βία, αφήνοντας πίσω της δεκάδες χιλιάδες νεκρούς. Τις βασικές πληροφορίες για τα γεγονότα αντλούμε από τον σύγχρονο ιστορικό Προκόπιος, μέσα από το έργο του Η Ιστορία των Πολέμων.

Κεντρικό ρόλο στα γεγονότα διαδραμάτισαν οι δήμοι των Πράσινων και των Βένετων, λαϊκές οργανώσεις που συνδέονταν άμεσα με τις αρματοδρομίες του Ιπποδρόμου της Κωνσταντινούπολη. Οι δύο αυτές παρατάξεις συγκέντρωναν τη μαζική υποστήριξη του λαού, σε αντίθεση με τους Ρούσσους και τους Λευκούς, που είχαν περιορισμένη απήχηση. Για τους Βυζαντινούς της εποχής, οι αρματοδρομίες είχαν τη σημασία που έχει σήμερα το ποδόσφαιρο, ενώ οι δήμοι λειτουργούσαν συχνά ως φορείς πολιτικής πίεσης, κινούμενοι ανάμεσα σε οπαδική ομάδα και πολιτικό μηχανισμό.

Το 531, ένας οπαδός των Βένετων και ένας των Πράσινων κατηγορούνται για φόνο και καταδικάζονται σε θάνατο με απαγχονισμό. Ο Ιουστινιανός, που ευνοούσε τους Βένετους, μετέτρεψε την ποινή τους σε ισόβια κάθειρξη. Ωστόσο, οι δύο δήμοι απαίτησαν την πλήρη αθώωση των καταδικασμένων. Όταν ο αυτοκράτορας αγνόησε το αίτημά τους, η ένταση κλιμακώθηκε.

Στις 11 Ιανουαρίου του 532, η Κωνσταντινούπολη παραδόθηκε στο χάος. Πλήθη εξεγερμένων πυρπόλησαν κτίρια, πολιόρκησαν το αυτοκρατορικό παλάτι και προκάλεσαν σοβαρές καταστροφές ακόμη και στην Αγία Σοφία. Το σύνθημα «Νίκα», η ιαχή που ακουγόταν στον Ιππόδρομο για την ενθάρρυνση των αρματοδρόμων, μετατράπηκε σε κραυγή εξέγερσης.

Καθώς η εξέγερση διογκωνόταν, σε αυτήν προστέθηκε και η λαϊκή δυσαρέσκεια για τις οικονομικές πολιτικές του Ιουστινιανού, τη βαριά φορολογία και την αυθαίρετη κρατική διοίκηση. Οι εξεγερμένοι ζητούσαν την απομάκρυνση του Ιωάννη του Καππαδόκη, υπεύθυνου για τα οικονομικά, καθώς και του επιφανούς νομικού Τριβωνιανού.

Το κλίμα εκμεταλλεύτηκαν μέλη της συγκλητικής αριστοκρατίας, των οποίων τα προνόμια είχαν περιοριστεί από τις μεταρρυθμίσεις. Συγκεντρώθηκαν στον Ιππόδρομο και ανακήρυξαν αυτοκράτορα τον Υπάτιος, ανιψιό του πρώην αυτοκράτορα Αναστασίου.

Ο Ιουστινιανός βρέθηκε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Νεοφερμένος στον θρόνο και πιεσμένος από τον πόλεμο με τους Πέρσες στα ανατολικά σύνορα, σκέφτηκε ακόμη και να εγκαταλείψει την πρωτεύουσα. Η σύζυγός του, η αποφασιστική Θεοδώρα, τον απέτρεψε, επιμένοντας ότι η φυγή θα ισοδυναμούσε με ήττα.

Την καταστολή ανέλαβαν οι στρατηγοί Βελισάριος και Μούνδος, οι οποίοι παγίδευσαν τους επαναστάτες μέσα στον Ιππόδρομο. Εκεί ακολούθησε μαζική σφαγή. Στις 18 Ιανουαρίου του 532, η εξέγερση καταπνίγηκε με απολογισμό περίπου 30.000 νεκρούς.

Την επόμενη ημέρα, ο Ιουστινιανός διέταξε την εκτέλεση του Υπάτιου και του αδελφού του. Οι περιουσίες τους δημεύθηκαν, ενώ πολλοί ευγενείς που είχαν στηρίξει την εξέγερση εξορίστηκαν. Από εκείνη τη στιγμή, ο αυτοκράτορας εδραίωσε πλήρως την εξουσία του.

Η βασιλεία του Ιουστινιανού, ενός από τους σημαντικότερους ηγεμόνες του Βυζαντίου, ξεκίνησε έτσι μέσα από τη σκοτεινότερη περίοδο βίας και αναρχίας που γνώρισε ποτέ η Βασιλεύουσα, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορική μνήμη της αυτοκρατορίας.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ'

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Το απόλυτο χάος στο Ιράν: Ξεπέρασαν τους 500 οι νεκροί στις διαδηλώσεις

11/01/2026

Ευθύνες στις ΗΠΑ και το Ισραήλ για τις ογκώδεις διαδηλώσεις που συγκλονίζουν εδώ και δύο εβδομάδες το Ιράν επέρριψε ο Μασούντ Πεζεσκιάν.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Κίτρινη προειδοποίηση για βροχές και καταιγίδες

11/01/2026

Σε ισχύ από το βράδυ της Κυριακής τίθεται κίτρινη προειδοποίηση για βροχές και ισχυρές μεμονωμένες καταιγίδες, σύμφωνα με ανακοίνωση του Τμήματος Μετεωρολογίας.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Φιλίππα Καρσερά: Αποχωρεί από τον Ανεξάρτητο Φορέα Κοινωνικής Στήριξης η Πρώτη Κυρία

11/01/2026

Αύριο, θα συνέλθει εκτάκτως η Διαχειριστική Επιτροπή του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Ενδεχόμενο νέας έξαρσης εποχιακών λοιμώξεων

11/01/2026

Αυξημένα περιστατικά εποχιακών λοιμώξεων καταγράφονται στην Παιδιατρική Κλινική του Μακάρειου Νοσοκομείου.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Σε τεντωμένο σχοινί η κυβερνητική συμμαχία: Το «videogate» και οι τριγμοί στη Λευκωσία

11/01/2026

Το «videogate» πυροδοτεί σοβαρή πολιτική κρίση στη Λευκωσία, δοκιμάζοντας τις αντοχές της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη και της συμπολίτευσης.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Λαμπάδιασε αυτοκίνητο 40χρονου στη Λεμεσό

11/01/2026

Μέλη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας κατέσβησαν τη φωτιά, από την οποία προκλήθηκαν εκτεταμένες ζημιές στο εσωτερικό του οχήματος.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Η Στάση του Νίκα: Σαν σήμερα η μεγάλη εξέγερση κατά του Ιουστινιανού

11/01/2026

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Διεθνή ΜΜΕ: Ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε τη δημιουργία επιχειρησιακού σχεδίου εισβολής στη Γροιλανδία

11/01/2026

Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εξετάζει ακόμη και στρατιωτικές επιλογές για τη Γροιλανδία, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στη Δανία και σοβαρή αμηχανία στο ΝΑΤΟ.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Διεθνής συνδρομή για την υπόθεση του επίμαχου βίντεο με τις ύποπτες χρηματοδοτήσεις ζήτησε η Λευκωσία

11/01/2026

Η Κυπριακή Δημοκρατία ζήτησε τη συνδρομή διεθνών αρχών για τη διερεύνηση βίντεο που εμπλέκει κρατικά και επιχειρηματικά στελέχη σε συνομιλίες για ύποπτες χρηματοδοτήσεις και επενδύσεις.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ