Νέα επιστημονική ανακάλυψη εξηγεί γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι είναι δεξιόχειρες

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Νέα επιστημονική ανακάλυψη εξηγεί γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι είναι δεξιόχειρες

19/05/2026

Εδώ και δεκαετίες, εξελικτικοί βιολόγοι και νευροεπιστήμονες προσπαθούν να εξηγήσουν γιατί το 90% των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο είναι δεξιόχειρες. Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι η απάντηση ίσως δεν βρίσκεται στα χέρια, αλλά στα πόδια.

Το γιατί ο Homo sapiens δείχνει τόσο έντονη προτίμηση στο δεξί χέρι παραμένει ένα από τα πιο επίμονα αινίγματα της ανθρώπινης εξέλιξης, αναφέρει το Popular Science. Η αναλογία αυτή εμφανίζεται σχεδόν παντού, ανεξάρτητα από γεωγραφία ή πολιτισμό, ενώ δεν παρατηρείται με τον ίδιο τρόπο στους κοντινότερους συγγενείς μας ανάμεσα στα πρωτεύοντα.

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Biology, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης συνέκριναν συμπεριφορικά, νευρολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά 41 ειδών μαϊμούδων και πιθήκων με εκείνα των ανθρώπων. Χρησιμοποίησαν ένα στατιστικό μοντέλο που έλαβε υπόψη τις εξελικτικές σχέσεις μεταξύ των ειδών και εξέτασαν ορισμένες από τις βασικές θεωρίες που έχουν προταθεί για την προτίμηση χεριού: τη διατροφή, το περιβάλλον, το σωματικό βάρος, τις κοινωνικές δομές, τη χρήση εργαλείων και τον τρόπο μετακίνησης.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι άνθρωποι παρέμεναν εξαίρεση. Κανένας από τους παράγοντες αυτούς δεν φαινόταν να εξηγεί ικανοποιητικά γιατί η δεξιοχειρία είναι τόσο κυρίαρχη στο είδος μας.

Η δίποδη βάδιση

Η εικόνα άλλαξε όταν οι ερευνητές πρόσθεσαν δύο ακόμη παραμέτρους: το μέγεθος του εγκεφάλου και την αναλογία μήκους ποδιών προς χέρια, έναν δείκτη που σχετίζεται με τη δίποδη βάδιση. Με την εισαγωγή αυτών των στοιχείων, η ανθρώπινη «εξαίρεση» εξαφανίστηκε. Με άλλα λόγια, οι μεγάλοι εγκέφαλοι και τα μακριά πόδια φαίνεται να συνδέονται άμεσα με την κυριαρχία ενός χεριού.

«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι η δεξιοχειρία πιθανότατα συνδέεται με ορισμένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που μας κάνουν ανθρώπους, ιδίως την όρθια βάδιση και την εξέλιξη μεγαλύτερων εγκεφάλων», δήλωσε ο εξελικτικός ανθρωπολόγος Τόμας Πούσε, συν-συγγραφέας της μελέτης.

Με το ίδιο μοντέλο, η ερευνητική ομάδα προσπάθησε να εκτιμήσει και τις προτιμήσεις χεριού σε εξαφανισμένους προγόνους του ανθρώπου. Τα αποτελέσματα δείχνουν μια σταδιακή μετατόπιση προς τη δεξιά πλευρά. Πρώιμα είδη ανθρωπίνων (Hominini), όπως ο Αρδιπίθηκος και ο Αυστραλοπίθηκος, πιθανότατα εμφάνιζαν μόνο μια ήπια τάση προς τη δεξιοχειρία, παρόμοια με αυτή που παρατηρείται σήμερα στους μεγάλους πιθήκους.

Η τάση αυτή φαίνεται να ενισχύθηκε με την εμφάνιση του γένους Homo, περνώντας από τον Homo ergaster (Άνθρωπος ο εργάτης) και τον Homo erectus (Άνθρωπος ο όρθιος) έως τους Νεάντερταλ, πριν φτάσει στη σημερινή έντονη δεξιοχειρία του Homo sapiens (Άνθρωπος ο σοφός).

Μία εξαίρεση

Υπήρξε, πάντως, και μια ενδιαφέρουσα εξαίρεση: ο Homo floresiensis (Άνθρωπος του Φλόρες), ο μικρόσωμος συγγενής του ανθρώπου (γι’ αυτό και αποκαλείται «χόμπιτ») από την Ινδονησία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ιδιαιτερότητα αυτή μπορεί να εξηγείται από τη φυσιολογία του, καθώς είχε μικρό σώμα και εγκέφαλο και ήταν προσαρμοσμένος σε έναν τρόπο κίνησης που συνδύαζε όρθια βάδιση και αναρρίχηση, όχι πλήρη δίποδη βάδιση.

Σε δύο στάδια

Οι ερευνητές θεωρούν ότι η μετάβαση προς τη δεξιοχειρία έγινε σε δύο στάδια: πρώτα, οι αρχαίοι πρόγονοι του ανθρώπου άρχισαν να περπατούν όρθιοι, απελευθερώνοντας τα άνω άκρα για άλλες δραστηριότητες. Στη συνέχεια, καθώς ο εγκέφαλος μεγάλωνε και γινόταν πιο σύνθετος, η προτίμηση προς τη δεξιά πλευρά εδραιώθηκε.

Από εδώ και πέρα, οι ερευνητές ελπίζουν να μελετήσουν πώς οι ανθρώπινες κουλτούρες εδραίωσαν περαιτέρω την κυριαρχία της δεξιοχειρίας, γιατί εξακολουθούν να υπάρχουν αριστερόχειρες, και αν παρόμοιες τάσεις στα άκρα είναι ορατές και σε άλλα ζώα.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ'

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Ραγδαίες εξελίξεις στο «Κράτος Μαφία»: Διορισμό ποινικών ανακριτών προαναγγέλλει η Κυβέρνηση

17/06/2026

Ο Γενικός Εισαγγελέας Γιώργος Σαββίδης και ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας Σάββας Αγγελίδης θα απέχουν από οποιαδήποτε αξιολόγηση και λήψη απόφασης σε σχέση με το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς για το περιεχόμενο του βιβλίου «Κράτος Μαφία».

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

«Κλείδωσαν» οι Προεδρίες των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών: Όλα τα ονόματα και το παρασκήνιο της Ολομέλειας

17/06/2026

Πώς μοιράστηκαν οι Προεδρίες των Επιτροπών και το συνταγματικό «μπλόκο» στην κόντρα ΑΚΕΛ - ΕΛΑΜ

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Μπαράζ εμπρησμών στη Λεμεσό: Στις φλόγες τρία οχήματα σε Κάτω Πολεμίδια και Μονή

17/06/2026

Το ΤΑΕ Λεμεσού διερευνά την υπόθεση.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Υπόθεση 15 κιλών κοκαΐνης: Δεν παραδέχθηκε ο «Ζαβράντωνας» – Στις 29 και 30 Ιουνίου η ουσιαστική δίκη

16/06/2026

H υπόθεση επανεκδικάζεται μετά την ακύρωση από το Εφετείο της προηγούμενης καταδίκης του Χριστοδούλου σε 22 χρόνια φυλάκιση.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Πόρισμα – Καταπέλτης για το «Κράτος Μαφία»

16/06/2026

Ενδείξεις διαφθοράς και εμπορίας επηρεασμού για Νίκο Αναστασιάδη και Ριμπολόβλεφ.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Δύο πυρκαγιές σε Λακατάμεια και Στρόβολο κινητοποίησαν την Πυροσβεστική

16/06/2026

Μικρές ζημιές προκλήθηκαν χθες, Δευτέρα από πυρκαγιές που ξέσπασαν από ξεχασμένο μαγειρικό σκεύος και κατόπιν ηλεκτρικού προβλήματος σε πίνακα ελέγχου διάτρησης νερού, σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις στη Λευκωσία.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ