Ανώτεροι αξιωματούχοι από Ομάν-Αίγυπτο-Πακιστάν -Τουρκία πραγματοποιούν παρασκηνιακές συνομιλίες με ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους σε μια προσπάθεια να ξεκινήσουν διάλογο με την κυβέρνηση Τραμπ.
Ασαφές παραμένει το τοπίο γύρω από την εξέλιξη του πολέμου με το Ιράν, τόσο ως προς τη διάρκειά του όσο και ως προς την επίτευξη των βασικών στρατηγικών στόχων που είχε θέσει εξαρχής η αμερικανική πλευρά. Την ώρα που η σύγκρουση διευρύνεται επιχειρησιακά, το Ιράν επιχειρεί να μεταφέρει την πίεση πέρα από το Ισραήλ και προς τις χώρες του Κόλπου, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εντείνουν τη στρατιωτική τους δράση αναζητώντας ταυτόχρονα και πολιτική διέξοδο.
Όσο περνούν οι ημέρες, γίνεται ολοένα και πιο φανερό ότι ο πόλεμος με το Ιράν δεν εξελίσσεται με την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα που αρχικά φαινόταν να προσδοκά η Ουάσινγκτον. Οι ΗΠΑ εισήλθαν στη σύγκρουση με ένα φιλόδοξο και, όπως αποδεικνύεται, ιδιαίτερα απαιτητικό πλαίσιο στόχων, το οποίο περιλάμβανε την πλήρη εξουδετέρωση του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, την αποδόμηση του πυραυλικού της δυναμικού και την παύση της υποστήριξης προς οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι.
Στην πορεία, στη λίστα των αμερικανικών επιδιώξεων προστέθηκε και η ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος, με τον Ντόναλντ Τραμπ να υιοθετεί ακόμη πιο επιθετική ρητορική, φτάνοντας στο σημείο να δηλώσει ότι ο ίδιος θα επιλέξει τον μελλοντικό ηγέτη του Ιράν.
Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη δεν περιορίστηκε στο μέτωπο με το Ισραήλ, αλλά επέκτεινε το πεδίο επιχειρήσεων και προς τις χώρες του Κόλπου. Στο πλαίσιο αυτής της τακτικής, επιδίωξε να πλήξει αμερικανικούς στόχους, αλλά και κρίσιμες ενεργειακές και πολιτικές υποδομές, όπως διυλιστήρια, αεροδρόμια και ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις. Ο στόχος αυτής της στρατηγικής ήταν διπλός: αφενός να ενισχυθεί μια πιθανή αραβική συσπείρωση κατά των ΗΠΑ, κάτι που μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχει επιτευχθεί, και αφετέρου να παραχθεί διεθνής οικονομική πίεση μέσω της απειλής για διακοπή της ενεργειακής ροής από τα Στενά του Ορμούζ.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, σύμφωνα με την αποτίμηση των έως τώρα γεγονότων, ΗΠΑ και Ισραήλ πέτυχαν καίρια πλήγματα κατά των στρατιωτικών υποδομών του Ιράν. Μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι εξουδετερώθηκε η αεράμυνά του, υπέστη σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή ο στόλος του, μειώθηκε σημαντικά η δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων και drones, ενώ καταστράφηκε μεγάλος αριθμός τέτοιων μέσων. Στην ίδια εικόνα εντάσσονται και τα πλήγματα κατά της ηγεσίας των ιρανικών ενόπλων δομών, με αναφορές για απώλειες σε υψηλόβαθμα στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης και των Basij, καθώς και για αποκοπή της αλυσίδας διοίκησης των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων. Παράλληλα, αναφέρονται και πλήγματα σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στην Τεχεράνη.
Στο τραπέζι φέρεται να τέθηκε και το ενδεχόμενο χερσαίας επιχείρησης από κουρδικές δυνάμεις κατά του Ιράν, σενάριο που τελικά δεν προχώρησε έπειτα από έντονη αντίδραση της Τουρκίας. Αντί αυτού, σύμφωνα με την ίδια προσέγγιση, εξετάζεται στην Ουάσινγκτον η πιθανότητα ανάπτυξης Ειδικών Δυνάμεων σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, με κύρια αναφορά το Ισφαχάν, όπου εκτιμάται ότι κάτω από τα ερείπια ενδέχεται να βρίσκονται περίπου 450 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου σε ποσοστό 60%. Στόχος θα ήταν είτε η απομάκρυνσή του είτε η εξουδετέρωσή του επιτόπου, ώστε να μην μπορεί να αξιοποιηθεί για κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Παρά τα παραπάνω, οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν να εμποδίσουν πλήρως τις ιρανικές επιθέσεις ή εκτοξεύσεις πυραύλων και drones κατά του Ισραήλ και χωρών του Κόλπου, ούτε και τις επιθέσεις που, σύμφωνα με το ίδιο πλαίσιο, αφορούν και άλλες χώρες όπως η Κύπρος και η Τουρκία. Επιπλέον, δεν αποτράπηκε η πόντιση μικρού αριθμού ναρκών στα Στενά του Ορμούζ από το ιρανικό ναυτικό, γεγονός που οδήγησε τον Αμερικανό Πρόεδρο να προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε καταστροφή ιρανικών λιμανιών στον Περσικό Κόλπο, εφόσον η Τεχεράνη συνεχίσει τη ναρκοθέτηση της θαλάσσιας διόδου.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ενεργοποιήθηκαν και άλλες δυνάμεις της ευρωατλαντικής πλευράς. Όπως αναφέρεται, η Ελλάδα και αρκετές χώρες της ΕΕ ανέπτυξαν αεροναυτικές δυνάμεις για την προστασία της Κύπρου από ιρανικούς πυραύλους και drones, ενώ το ΝΑΤΟ ενίσχυσε περαιτέρω την αεράμυνα της Τουρκίας με την αποστολή γερμανικής συστοιχίας Patriot, που προστέθηκε στην ήδη υπάρχουσα ισπανική παρουσία.
Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό του Ιράν φέρεται να υπήρξαν εξελίξεις και στο πεδίο της διαδοχής, με αναφορές ότι ο νεκρός Χαμενεΐ αντικαταστάθηκε από τον δευτερότοκο γιο του, ο οποίος, σύμφωνα με έγκριτα δυτικά μέσα, εμφανίζεται τραυματισμένος.
Παράλληλα, νέα κλιμάκωση σημειώθηκε και στο μέτωπο του Λιβάνου, με τη Χεζμπολάχ να εξαπολύει σφοδρές επιθέσεις με ρουκέτες κατά του βόρειου Ισραήλ. Αυτό, σύμφωνα με την περιγραφή που παρατίθεται, οδήγησε σε χερσαία εισβολή των ισραηλινών δυνάμεων στον νότιο Λίβανο, ακολουθούμενη από στοχευμένους αεροπορικούς βομβαρδισμούς εναντίον στόχων που συνδέονται με το Ιράν και τη Χεζμπολάχ.
Το συνολικό συμπέρασμα αυτής της αποτίμησης είναι ότι ο τερματισμός του πολέμου δεν φαίνεται ακόμη κοντά. Οι ΗΠΑ, κατά την ίδια ανάλυση, έχουν εγκλωβιστεί από τους πολλούς και υψηλούς όρους που έθεσαν εξαρχής, χωρίς μέχρι τώρα να τους έχουν εκπληρώσει, ενώ την ίδια ώρα οι ενεργειακές τιμές πιέζουν όλο και περισσότερο τη διεθνή αγορά.
Υπό αυτό το βάρος, ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε πρόσφατα, σύμφωνα με το ίδιο σκεπτικό, σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, επιδιώκοντας μερική άρση του εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, ώστε να τροφοδοτηθεί κυρίως η ασιατική αγορά, με κύριους αποδέκτες την Κίνα και την Ινδία. Παράλληλα, αναφέρεται ότι απελευθερώθηκαν 400 εκατομμύρια βαρέλια από τα παγκόσμια αποθέματα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο αυτών, αλλά η οποία επαρκεί για να υποκαταστήσει τις ροές που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ μόνο για περίπου είκοσι ημέρες.
Ως προς την επόμενη ημέρα, η εκτίμηση που καταγράφεται είναι ότι ο πόλεμος πιθανότατα δεν θα διαρκέσει περισσότερο από 21 ημέρες από σήμερα, με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να αυξάνουν την ένταση των επιθέσεών τους, ενώ το Ιράν θα προσπαθεί να διαφυλάξει το εναπομείναν πυραυλικό και drone οπλοστάσιό του, περιορίζοντας σταδιακά τη συχνότητα των χτυπημάτων του.
Την ίδια ώρα, διαφαίνεται ότι ο Τραμπ αναζητεί πολιτική διέξοδο και πιθανή οδό απεμπλοκής, με τις χώρες του Κόλπου να παρουσιάζονται ως ενδεχόμενη «σανίδα σωτηρίας», ώστε να μπορέσει να εμφανιστεί νικητής ακόμη και χωρίς να έχει υλοποιήσει όλους τους αρχικούς όρους που είχε θέσει προς την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με Ισραηλινό ΜΜΕ "Χώρες της περιοχής πραγματοποιούν παρασκηνιακές συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους, πιέζοντας για διάλογο με τις ΗΠΑ"
Στο ίδιο πλαίσιο, καταγράφεται ότι:
Συγκεκριμένα, ανώτεροι αξιωματούχοι από το Ομάν, την Αίγυπτο, το Πακιστάν και την Τουρκία πραγματοποιούν παρασκηνιακές συνομιλίες με ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους σε μια προσπάθεια να ξεκινήσουν διάλογο με την κυβέρνηση Τραμπ για μια συμφωνία ή ακόμα και μια εκεχειρία, δήλωσεμια πηγή που γνωρίζει τις λεπτομέρειες.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια πηγή, η Τεχεράνη μέχρι στιγμής απορρίπτει την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου για συμφωνία, διατηρώντας σκληρή στάση και θέτοντας εκ των προτέρων απαιτήσεις ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε συνεννόηση με την Ουάσινγκτον.
Ωστόσο, σύμφωνα με την πηγή, το Ιράν έχει μέχρι στιγμής αρνηθεί να ξεκινήσει συνομιλίες για μια συμφωνία, διατηρώντας μια σκληρή θέση και παρουσιάζοντας αρχικές απαιτήσεις ως μέρος οποιασδήποτε πιθανής συμφωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η δημόσια τοποθέτηση του Ιρανού Προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, μετά από συνομιλία που είχε με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν:
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν έγραψε χθες στο X/Twitter μετά από μια συνομιλία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν ότι οι όροι του Ιράν για οποιαδήποτε συμφωνία περιλαμβάνουν «αναγνώριση των νόμιμων δικαιωμάτων του Ιράν, καταβολή αποζημιώσεων και σημαντικές διεθνείς εγγυήσεις κατά μελλοντικής επιθετικότητας».
Με βάση τα παραπάνω, η προοπτική μιας συμφωνίας παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, καθώς οι όροι που θέτει η ιρανική πλευρά δεν φαίνεται να είναι αποδεκτοί από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, γεγονός που διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης της σύγκρουσης, έστω και μέσα από μια σταδιακή αναζήτηση διπλωματικής διεξόδου.
