Με παρεμβάσεις που ξεκαθαρίζουν το πλαίσιο για απευθείας δάνεια, εγγυήσεις και επιδότηση επιτοκίου, αλλά και με τροπολογίες που στοχεύουν σε διορθώσεις αδικιών και πρακτικές διευκολύνσεις για εκτοπισμένους, η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε την Πέμπτη τροποποιήσεις στον νόμο του Κεντρικού Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών (ΚΦΙΚΒ). Παράλληλα εγκρίθηκε ο ισοσκελισμένος προϋπολογισμός του Φορέα για το 2026, ύψους €106.618.430.

Η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε την Πέμπτη αλλαγές στη νομοθεσία που διέπει τον Κεντρικό Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών (ΚΦΙΚΒ), με επίκεντρο τη χορήγηση δανείων σε συγκεκριμένες, ειδικά καθορισμένες περιπτώσεις. Στόχος των τροποποιήσεων είναι να αποσαφηνιστούν κρίσιμες διατυπώσεις του Νόμου που αφορούν την απευθείας παραχώρηση δανείων, την παροχή εγγύησης και την επιδότηση επιτοκίου, ώστε να αποφεύγονται ερμηνευτικές ασάφειες στην εφαρμογή τους.

Με τις ρυθμίσεις αυτές, όπως αναφέρθηκε, διασφαλίζεται η ομαλή συνέχιση των σχεδίων που εφαρμόζει ο ΚΦΙΚΒ και διευκολύνεται η υλοποίηση αναδιαρθρώσεων δανείων από την Κυπριακή Εταιρεία Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων (ΚΕΔΙΠΕΣ). Οι αναδιαρθρώσεις αυτές είχαν εγκριθεί στο πλαίσιο του σχεδίου διαχείρισης τερματισμένων/ληγμένων/μη εξυπηρετούμενων δανείων, τα οποία είχαν παραχωρηθεί μετά από έγκριση του Φορέα.

Οι τροπολογίες που εγκρίθηκαν

Η Βουλή υπερψήφισε τροπολογίες που κατέθεσαν οι Νίκος Κέττηρος, Χρίστος Χριστοφίδης και Χρίστος Χριστόφιας εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις. Οι τροπολογίες αφορούν, αφενός, αξιοποίηση αδιάθετων ποσών του Φορέα και, αφετέρου, αναστολή της υποβολής αιτήσεων για συγκεκριμένο διάστημα.

Ειδικότερα, προβλέπεται αναστολή για την περίοδο 1 Ιανουαρίου έως 30 Ιουνίου 2027 της υποβολής αιτήσεων, η οποία –με βάση την υφιστάμενη ρύθμιση– έπρεπε να γίνεται εντός 24 μηνών από την ημερομηνία έκδοσης στεγαστικού δανείου μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος. Σύμφωνα με την επεξήγηση της ρύθμισης, η έγκρισή της επιτρέπει σε πρόσωπα που, για διάφορους λόγους, δεν κατέθεσαν αίτηση εντός των προηγούμενων προθεσμιών, να λάβουν στήριξη με βάση τις περιουσίες τους στις κατεχόμενες περιοχές. Την ίδια στιγμή, διευκρινίζεται ότι δεν δημιουργείται δικαίωμα για μελλοντικές εκπρόθεσμες αιτήσεις.

Παράλληλα, σημειώνεται ότι η αναστολή του πρώτου εξαμήνου του 2027 προσφέρει χρόνο στην εκτελεστική εξουσία να αντιμετωπίσει το θέμα της υποστελέχωσης του Φορέα και να εξασφαλίσει αφενός την προετοιμασία του οργανισμού και αφετέρου το απαραίτητο περιθώριο για προσαρμογές στον προϋπολογισμό της επόμενης χρονιάς.

Αλλαγή στην επιδότηση επιτοκίου: κατάργηση ελάχιστου 1%

Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων εγκρίθηκε και τροπολογία που αγγίζει άμεσα τους δικαιούχους επιδότησης επιτοκίου για στεγαστικά δάνεια. Οι βασικοί κανονισμοί προνοούσαν ότι, ακόμη και με επιδότηση, ο αιτητής επιβαρύνεται με ελάχιστο επιτόκιο 1%. Με τη νέα τροποποίηση προτείνεται η κατάργηση αυτής της ελάχιστης επιβάρυνσης, ώστε η επιδότηση να μπορεί να καλύπτει οποιοδήποτε ποσοστό επιτοκίου μέχρι το ήδη προβλεπόμενο ανώτατο όριο 3,5%.

Όπως σημειώθηκε, πρόκειται για διαχρονικό αίτημα τόσο της αρμόδιας επιτροπής όσο και των εκτοπισμένων, ενώ η εφαρμογή του συνδέεται με τις ισχύουσες οικονομικές συνθήκες. Επιπλέον, τα αδιάθετα ποσά του ετήσιου προϋπολογισμού του ΚΦΙΚΒ κρίνονται επαρκή για να στηρίξουν την αλλαγή.

Επαγγελματικά δάνεια: νέο πλαίσιο για νέους επιχειρηματίες

Επιπρόσθετα, προτείνεται αντικατάσταση της πρόνοιας που επέτρεπε έκδοση κανονισμών για παραχώρηση επαγγελματικών δανείων έως €70.000 από ίδια κεφάλαια του Φορέα, με πρόνοια για έκδοση κανονισμών που θα επιτρέπουν δάνεια για επαγγελματική δραστηριοποίηση νέων επιχειρηματιών έως €25.000.

Παρεμβάσεις βουλευτών στην Ολομέλεια

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Προσφύγων και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Νίκος Κέττηρος, ανέλυσε τις τροπολογίες του κόμματός του και τόνισε ότι αποσκοπούν –μεταξύ άλλων– στη διόρθωση αδικιών για άτομα που αποκλείστηκαν λόγω χρονικών περιορισμών, αλλά και στη στήριξη όσων παραμένουν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, υπογραμμίζοντας ότι τα ποσά είναι ήδη προσυπολογισμένα.

Στην ίδια γραμμή, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Χρίστος Χριστόφιας στάθηκε στα οφέλη της εξάμηνης αναστολής, επισημαίνοντας ότι ενισχύεται η στήριξη των συνεπών δανειοληπτών για λόγους δικαιοσύνης.

Από πλευράς ΔΗΣΥ, ο Ονούφριος Κουλλά επανέλαβε τη θέση του κόμματός του υπέρ μιας ολοκληρωμένης πρότασης για εθνικό ταμείο απώλειας χρήσης που να θεσμοθετηθεί ως νόμος του κράτους, εκφράζοντας επιφυλάξεις για προσεγγίσεις που –όπως είπε– οδηγούν σε κατακερματισμό αιτημάτων.

«Ναι» και στον προϋπολογισμό 2026 του ΚΦΙΚΒ

Η Ολομέλεια ενέκρινε επίσης τον προϋπολογισμό του ΚΦΙΚΒ για το 2026, ο οποίος είναι ισοσκελισμένος και προβλέπει δαπάνες €106.618.430.

Στις δαπάνες περιλαμβάνονται:

€46 εκατ. για παραχώρηση δανείων μέσω του Σχεδίου Αποκατάστασης Προπολεμικής Φερεγγυότητας, εκ των οποίων:

€36,5 εκατ. για δάνεια σπουδών

€0,5 εκατ. για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη

€3 εκατ. για επαγγελματική δραστηριοποίηση

€2 εκατ. για ανακαίνιση κουζίνας

€4 εκατ. για ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών

€16,7 εκατ. για επιχορήγηση επιτοκίου

€2,35 εκατ. για έξοδα και προμήθειες τραπεζών

€34,7 εκατ. ως πρόνοια για ενδεχόμενη αξιοποίηση εισπράξεων από το τέλος 0,4% στις μεταβιβάσεις ακινήτων, μετά από τροποποίηση του Νόμου το 2022.

Τα έσοδα του προϋπολογισμού προέρχονται κυρίως από κρατική χορηγία €22,32 εκατ.

Τοποθετήσεις επί του προϋπολογισμού

Ο Νίκος Κέττηρος ανέφερε ότι ο προϋπολογισμός κατατέθηκε με καθυστέρηση για αντικειμενικούς αλλά και ανθρωπιστικούς λόγους, ενώ εξήρε τον ρόλο του ΚΦΙΚΒ ως του μοναδικού οργανισμού που «δίνει αξία στις κατεχόμενες περιουσίες». Επισήμανε ακόμη ότι το ζήτημα της υποστελέχωσης, που προκαλεί καθυστερήσεις στην εξέταση αιτήσεων, μπορεί να αντιμετωπιστεί με πρόσληψη 2-3 λειτουργών και κάλεσε το Υπουργείο Οικονομικών να παρέμβει.

Αναφέρθηκε επίσης σε πρόταση για ταμείο απώλειας χρήσης με αδιάθετα ποσά, σημειώνοντας ότι τα μη απορροφηθέντα κονδύλια των τελευταίων έξι ετών ανέρχονται σε €241 εκατ., χαρακτηρίζοντας τα σχετικά βήματα μικρά αλλά αναγκαία και καλώντας να αξιολογούνται οι προτάσεις με γνώμονα το γενικό καλό.

Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Παύλος Μυλωνάς υπενθύμισε πρόταση του Τάσσου Παπαδόπουλου (όταν ήταν υποψήφιος Πρόεδρος) για μεταφορά του συντελεστή δόμησης κατεχόμενων περιουσιών, η οποία –όπως είπε– δεν έγινε αποδεκτή για πολιτικούς λόγους.

Ο Χρίστος Χριστόφιας (ΑΚΕΛ) χαρακτήρισε τον προϋπολογισμό «σισταρισμένο» και αναφέρθηκε σε καθυστερήσεις στη στήριξη νέων ζευγαριών μέσω επιδοτήσεων επιτοκίων, αλλά και στα φοιτητικά δάνεια, ζητώντας επιτάχυνση από το Υπουργείο Οικονομικών.

Ο βουλευτής Λευκωσίας Κωστής Ευσταθίου έκανε λόγο για καθυστέρηση στη στήριξη προσφύγων και ιδιοκτητών κατεχόμενων περιουσιών και έθεσε προβληματισμό για ανάγκη πρότασης που θα προβλέπει ετήσια πρόσοδο σε κάθε ιδιοκτήτη, ώστε να αποφεύγεται προσφυγή στην επιτροπή αποζημιώσεων.

Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Γιώργος Κάρουλλας τόνισε τη σημασία του Φορέα ως εργαλείου στήριξης των προσφύγων, επισημαίνοντας ότι αφουγκράζεται ανάγκες, επικαιροποιεί σχέδια και συμβάλλει στην κοινωνική συνοχή. Για το θέμα του συντελεστή δόμησης, σημείωσε ότι πρέπει να εξεταστεί στη σωστή του διάσταση, μαζί με την απώλεια χρήσης στη βάση της πρότασης του ΔΗΣΥ, απορρίπτοντας –όπως είπε– «ημίμετρα» και προσεγγίσεις που οδηγούν σε πλειοδοσία παροχών.

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Χρίστος Χριστοφίδης ανέφερε ότι η πραγματικότητα αφορά όλους, σημειώνοντας πως «όλοι κρατάμε κοτσιάνια» και πολλοί έχουν λάβει δάνεια από τον Φορέα. Υποστήριξε ότι τα αδιάθετα ποσά είναι ορθό να κατευθυνθούν σε ταμείο απώλειας χρήσης, που τελικά θα επιστρέψει στους πρόσφυγες.

Τέλος, ο Ονούφριος Κουλλάς (ΔΗΣΥ) χαρακτήρισε τον Φορέα «αποκούμπι» για τους πρόσφυγες και επανέφερε την ανάγκη μιας ολοκληρωμένης, ολιστικής λύσης μέσα από την πρόταση του κόμματός του, σε συνδυασμό με άλλες παρεμβάσεις και διορθώσεις.