Έρευνα: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη διαγιγνώσκει τη σχιζοφρένεια και ποιος ο ρόλος του τρόπου ομιλίας

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Έρευνα: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη διαγιγνώσκει τη σχιζοφρένεια και ποιος ο ρόλος του τρόπου ομιλίας

29/01/2026

Υπολογίζεται ότι 24 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με σχιζοφρένεια, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Η τεχνητή νοημοσύνη διευρύνει σταθερά τον ρόλο της στον χώρο της ιατρικής, ενισχύοντας την ακρίβεια της διάγνωσης και την ανάλυση σύνθετων κλινικών δεδομένων. Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι τα προηγμένα γλωσσικά μοντέλα μπορούν πλέον να αξιοποιηθούν και στην ψυχιατρική, προσφέροντας μετρήσιμα εργαλεία κατανόησης διαταραχών όπως η σχιζοφρένεια.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε στα πρακτικά της National Academy of Sciences (PNAS) καταδεικνύει ότι αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης είναι σε θέση να ανιχνεύουν χαρακτηριστικά λεκτικά μοτίβα που διαφοροποιούν άτομα με σχιζοφρένεια από τον γενικό πληθυσμό. Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον δρα Matthew Nour από το Ινστιτούτο Νευρολογίας Queen Square του University College London, εστίασε στη δομή και την προβλεψιμότητα του λόγου.

Η σχιζοφρένεια αποτελεί μία σοβαρή, χρόνια ψυχική διαταραχή που επηρεάζει την αντίληψη, τη σκέψη και τη συμπεριφορά, με συμπτώματα όπως ψευδαισθήσεις και παραληρητικές ιδέες. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, περίπου 24 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με τη συγκεκριμένη νόσο, η οποία συγκαταλέγεται στις κυριότερες αιτίες αναπηρίας διεθνώς.

Στο πλαίσιο της έρευνας συμμετείχαν 52 άτομα, εκ των οποίων οι μισοί είχαν διαγνωστεί με σχιζοφρένεια. Όλοι υποβλήθηκαν σε σύντομη δοκιμασία λεκτικής ευχέρειας διάρκειας πέντε λεπτών, όπου κλήθηκαν να αναφέρουν λέξεις από συγκεκριμένες κατηγορίες — όπως ζώα — καθώς και λέξεις που ξεκινούν από συγκεκριμένο γράμμα.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μοντέλο επεξεργασίας φυσικής γλώσσας ανοιχτού κώδικα (fastText) για να εξετάσουν κατά πόσο ένας αλγόριθμος μπορούσε να προβλέψει τις απαντήσεις των συμμετεχόντων. Το βασικό εύρημα ήταν ότι ο λόγος των ατόμων χωρίς διάγνωση ήταν σημαντικά πιο προβλέψιμος για το μοντέλο, ενώ οι απαντήσεις των ασθενών με σχιζοφρένεια εμφάνιζαν μεγαλύτερη απόκλιση. Μάλιστα, όσο εντονότερη ήταν η κλινική εικόνα, τόσο μειωνόταν η προβλεψιμότητα.

Οι ερευνητές συνδέουν το αποτέλεσμα αυτό με τη θεωρία των «γνωστικών χαρτών» — των εσωτερικών δηλαδή νοητικών δομών που οργανώνουν τις εννοιολογικές σχέσεις. Στη σχιζοφρένεια, εκτιμάται ότι αυτές οι δομές εμφανίζουν αποδιοργάνωση, κάτι που αντανακλάται και στη γλωσσική παραγωγή.

Για να διερευνήσουν περαιτέρω τη νευρολογική διάσταση, οι επιστήμονες προχώρησαν και σε εγκεφαλικές απεικονίσεις περιοχών που σχετίζονται με τη μάθηση και τη μνήμη, ιδίως του ιππόκαμπου. Διαπιστώθηκε ότι η μειωμένη σημασιολογική συνοχή συνδέεται τόσο με αρνητικά ψυχωτικά συμπτώματα όσο και με διαφοροποιημένη νευρωνική δραστηριότητα.

Οι συγγραφείς της μελέτης τονίζουν ότι τα ευρήματα συμβάλλουν στη γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στην κλινική εικόνα της σχιζοφρένειας και στα υπολογιστικά μοντέλα κατανόησης της εγκεφαλικής λειτουργίας — ανοίγοντας τον δρόμο για πιο αντικειμενικά, γλωσσικά βασισμένα διαγνωστικά εργαλεία στο μέλλον.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ'

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Σάντσεθ: «Όχι στον πόλεμο, αλλά αλληλεγγύη στην Κύπρο» με αποστολή φρεγάτας

06/03/2026

Ο πόλεμος που διεξάγεται από ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν είναι «ένα τεράστιο λάθος», δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο πρωθυπουργός της Ισπανίας.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Πλωτό «φρούριο» η Κύπρος: Ο χάρτης με την τεράστια ναυτική αρμάδα που αναχαιτίζει πυραύλους και drones!

06/03/2026

Πολυεθνική ναυτική «ασπίδα» στην Ανατολική Μεσόγειο: Γαλλία, Ελλάδα, ΗΠΑ και σύμμαχοι ενισχύουν την άμυνα γύρω από την Κύπρο.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Τρομοκρατική απειλή στην Κύπρο: Στη Λευκωσία η επικεφαλής της MI6

06/03/2026

Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκονται οι κυπριακές αρχές υπό τον φόβο τρομοκρατικών χτυπημάτων.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Καιρός: Μεμονωμένες βροχές και πιθανή καταιγίδα σήμερα – Πτώση θερμοκρασίας το Σάββατο και χιόνι στα ψηλά του Τροόδους

06/03/2026

Η θερμοκρασία το Σάββατο θα σημειώσει πτώση, για να κυμανθεί λίγο πιο κάτω από τις μέσες κλιματολογικές τιμές, αλλά μέχρι τη Δευτέρα αναμένεται σταδιακά μικρή άνοδος.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ