Οι ΗΠΑ αποχωρούν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Οι ΗΠΑ αποχωρούν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

22/01/2026

Σε τροχιά αποχώρησης οι ΗΠΑ από τον ΠΟΥ – Πολιτικές αποφάσεις με παγκόσμιο υγειονομικό αποτύπωμα

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται από την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου η διαδικασία αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο αβεβαιότητας στη διεθνή αρχιτεκτονική δημόσιας Υγείας.

Η απόφαση της Ουάσιγκτον, η οποία ενεργοποιήθηκε κατόπιν εκτελεστικού διατάγματος του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με την έναρξη της δεύτερης προεδρικής του θητείας τον Ιανουάριο του 2025, προχωρά παρά τις έντονες προειδοποιήσεις ειδικών και διεθνών οργανισμών για τις πιθανές επιπτώσεις στη διαχείριση παγκόσμιων υγειονομικών κρίσεων.

Νομικές δεσμεύσεις και οικονομικά «αγκάθια»

Σύμφωνα με το αμερικανικό θεσμικό πλαίσιο, οι ΗΠΑ υποχρεούνται να γνωστοποιήσουν επισήμως την πρόθεσή τους για αποχώρηση έναν χρόνο πριν την ολοκλήρωσή της, ενώ ταυτόχρονα οφείλουν να τακτοποιήσουν όλες τις οικονομικές εκκρεμότητες προς τον Οργανισμό. Οι υποχρεώσεις αυτές ανέρχονται σε περίπου 260 εκατομμύρια δολάρια, ποσό που αφορά οφειλόμενες εισφορές προηγούμενων ετών.

Παρά ταύτα, αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχουν καταστήσει σαφές ότι η αμερικανική κυβέρνηση έχει «παγώσει» κάθε μορφή χρηματοδότησης, τεχνικής υποστήριξης ή μεταφοράς πόρων προς τον ΠΟΥ, επικαλούμενη αποτυχίες του Οργανισμού στη διαχείριση και διάχυση κρίσιμων πληροφοριών κατά τη διάρκεια παγκόσμιων υγειονομικών κρίσεων.

Όπως δήλωσε εκπρόσωπος του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών, το οικονομικό κόστος αυτών των αποτυχιών, κατά την εκτίμηση της Ουάσιγκτον, ανήλθε σε τρισεκατομμύρια δολάρια για τις ΗΠΑ, ξεπερνώντας κάθε μελλοντική χρηματοδοτική υποχρέωση.

Αντιδράσεις και εκκλήσεις για επανεξέταση

Καθ’ όλη τη διάρκεια του τελευταίου έτους, κορυφαίοι επιστήμονες και φορείς δημόσιας Υγείας έχουν απευθύνει επανειλημμένες εκκλήσεις προς την αμερικανική κυβέρνηση να επανεξετάσει τη στάση της. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε πρόσφατα και ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, τονίζοντας ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ συνιστά «απώλεια όχι μόνο για την Αμερική, αλλά για ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα».

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η συνεργασία με τις ΗΠΑ παραμένει κρίσιμη για την παγκόσμια υγειονομική ασφάλεια, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η απόφαση θα αναθεωρηθεί στο μέλλον.

Ωστόσο, οι εκτιμήσεις παραμένουν απαισιόδοξες. Από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Μπιλ Γκέιτς δήλωσε ότι δεν αναμένει άμεση μεταστροφή της αμερικανικής πολιτικής, αν και επισήμανε πως θα συνεχίσει να στηρίζει κάθε προσπάθεια επαναπροσέγγισης.

Οικονομική πίεση και αναδιάρθρωση στον ΠΟΥ

Η αποχώρηση του μεγαλύτερου χρηματοδότη του Οργανισμού έχει ήδη επιφέρει σοβαρούς κραδασμούς στη λειτουργία του ΠΟΥ. Οι ΗΠΑ κάλυπταν διαχρονικά περίπου το 18% της συνολικής χρηματοδότησής του, γεγονός που καθιστά το κενό ιδιαίτερα δύσκολο να αναπληρωθεί.

Ως αποτέλεσμα, ο Οργανισμός έχει προχωρήσει σε δραστικές περικοπές, μειώνοντας στο ήμισυ την ανώτερη διοικητική του ομάδα και περιορίζοντας το εύρος των δραστηριοτήτων του. Παράλληλα, αναμένεται να απολυθεί περίπου το 25% του προσωπικού έως τα μέσα του έτους.

Παρότι μέχρι πρόσφατα υπήρχε ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ΠΟΥ και ΗΠΑ, το μέλλον αυτής της συνεργασίας παραμένει ασαφές, με ειδικούς να προειδοποιούν για κενά στην έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση νέων υγειονομικών απειλών.

Παγκόσμιες ανησυχίες για τη δημόσια Υγεία

Ειδικοί στον τομέα της δημόσιας Υγείας τονίζουν ότι η αποδυνάμωση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ ενδέχεται να υπονομεύσει κρίσιμα συστήματα επιτήρησης, πρόληψης και αντίδρασης σε πανδημίες και διασυνοριακές απειλές.

Όπως σημείωσε η Κέλι Χένινγκ από το Bloomberg Philanthropies, η απόσυρση των ΗΠΑ δημιουργεί κενά σε συνεργασίες που αποτελούν θεμέλιο της παγκόσμιας υγειονομικής ασφάλειας, αυξάνοντας τον κίνδυνο καθυστερημένων αντιδράσεων σε μελλοντικές κρίσεις.

Η διεθνής κοινότητα αναμένεται να επανεξετάσει συλλογικά το ζήτημα τον Φεβρουάριο, σε συνεδρίαση των κρατών-μελών του ΠΟΥ, με το ερώτημα να παραμένει ανοιχτό: μπορεί το παγκόσμιο σύστημα Υγείας να λειτουργήσει αποτελεσματικά χωρίς την ενεργό συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών;

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ'

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Σάντσεθ: «Όχι στον πόλεμο, αλλά αλληλεγγύη στην Κύπρο» με αποστολή φρεγάτας

06/03/2026

Ο πόλεμος που διεξάγεται από ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν είναι «ένα τεράστιο λάθος», δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο πρωθυπουργός της Ισπανίας.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Πλωτό «φρούριο» η Κύπρος: Ο χάρτης με την τεράστια ναυτική αρμάδα που αναχαιτίζει πυραύλους και drones!

06/03/2026

Πολυεθνική ναυτική «ασπίδα» στην Ανατολική Μεσόγειο: Γαλλία, Ελλάδα, ΗΠΑ και σύμμαχοι ενισχύουν την άμυνα γύρω από την Κύπρο.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Τρομοκρατική απειλή στην Κύπρο: Στη Λευκωσία η επικεφαλής της MI6

06/03/2026

Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκονται οι κυπριακές αρχές υπό τον φόβο τρομοκρατικών χτυπημάτων.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Καιρός: Μεμονωμένες βροχές και πιθανή καταιγίδα σήμερα – Πτώση θερμοκρασίας το Σάββατο και χιόνι στα ψηλά του Τροόδους

06/03/2026

Η θερμοκρασία το Σάββατο θα σημειώσει πτώση, για να κυμανθεί λίγο πιο κάτω από τις μέσες κλιματολογικές τιμές, αλλά μέχρι τη Δευτέρα αναμένεται σταδιακά μικρή άνοδος.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ